Chương 8: Tổ đã lật, trứng nào còn lành — Loạn tượng xã hội sau khi đạo đức sụp đổ (Phần 2)
【Epoch Times 13/06/2012】Phần thứ bảy: “Thiên sứ áo trắng” nay còn đâu?
Từ xưa đến nay, hễ nhắc đến thầy thuốc là lòng người nảy sinh kính trọng. Người ta gọi thầy thuốc là thiên sứ áo trắng, vị thiên sứ vâng mệnh Thượng Đế phái xuống nhân gian để chữa bệnh cứu người. Bởi thầy thuốc gánh vác chức trách cứu tử phù thương, mang trong mình đức hạnh cao thượng: thuần khiết, lương thiện, giàu lòng nhân ái; đối đãi bệnh nhân bất kể thân phận sang hèn đều nhất loạt như nhau, già trẻ chẳng dối lừa. Bệnh nhân đứng trước thầy thuốc như đứng trước ân nhân cứu mạng, gửi gắm hết hy vọng khôi phục sức khỏe, cải tử hoàn sinh vào thầy thuốc. Giữa thầy thuốc và người bệnh tựa như người một nhà: tin tưởng lẫn nhau, tôn trọng lẫn nhau. Mối quan hệ thầy thuốc – bệnh nhân hòa hợp chẳng những có lợi cho việc thầy thuốc nắm bắt chính xác bệnh tình, bốc thuốc đúng bệnh; đồng thời, bầu không khí tin cậy tốt đẹp còn mang lại cho người bệnh cảm giác an toàn to lớn, có lợi cho việc hồi phục bệnh tật.
Thế nhưng, trong hơn hai mươi năm qua, những biến đổi sâu sắc của hệ thống y tế và môi trường xã hội Trung Quốc đã hủy hoại triệt để lòng tin lẫn nhau giữa thầy thuốc và bệnh nhân. Ngày nay ở Trung Quốc, nói đến quan hệ thầy thuốc – bệnh nhân chẳng khác nào bàn chuyện mua bán trong thương trường: bệnh viện thành đơn vị doanh nghiệp, lấy sinh lời làm mục tiêu chính; bệnh nhân là khách hàng và nguồn tiền để bệnh viện cùng thầy thuốc kiếm chác. Trong bối cảnh lớn đạo đức xã hội trượt dốc mạnh, mọi thứ hướng về đồng tiền, đủ loại thủ đoạn vô đạo đức để bệnh viện và thầy thuốc lợi dụng chức năng cùng quyền hạn của mình vắt kiệt lợi ích kinh tế ngoài luồng từ bệnh nhân cũng theo đó mà sinh ra, nhân viên y tế trái với lương tâm kê đơn thuốc “khủng”, thuốc giá cao, lạm dụng xét nghiệm, khéo bày danh mục loạn thu phí, vòi phong bì, không nộp tiền là ngưng thuốc, thậm chí “thấy chết không cứu”… Tóm lại, bệnh nhân trong nhiều trường hợp đã thành đối tượng bị “xẻo thịt”. Ngược lại, bệnh nhân cảm thấy đã bỏ tiền ra thì phải chữa khỏi bệnh cho tôi; xảy ra vấn đề là tìm bệnh viện, tìm bác sĩ tính sổ. Thầy thuốc không còn là “thiên sứ” nữa; quan hệ thầy thuốc – bệnh nhân về thực chất cũng đã thành một loại quan hệ mua bán trong nền kinh tế hàng hóa rồi.
Bất kể từ báo chí đưa tin hay từ những cuộc thảo luận của cư dân mạng trên Internet, y đức đều đã trở thành một đề tài nóng được quan tâm rộng khắp.
Cảm cúm vặt chữa ra giá “khủng”
Trước kia, chữa một trận cảm vặt, nếu không có biến chứng đặc biệt, cùng lắm uống vài viên “thuốc cảm” hạ sốt giảm đau, tốn chẳng mấy hào, chịu đựng vài ngày là qua. Nay đến bệnh viện, không khéo phải làm cả đống xét nghiệm, rồi ôm về cả đống thuốc “đặc hiệu” đắt đỏ; tiền thuốc men ít thì vài chục, vài trăm, thậm chí hàng nghìn, hàng chục nghìn tệ.
Ngày 31 tháng 3 năm 2007, một phóng viên ở Phúc Châu đã có trải nghiệm tận thân: phóng viên vì đau nhức toàn thân, phát sốt, mệt mỏi rã rời, lần lượt đến khám tại hai bệnh viện tam giáp (hạng cao nhất) lớn của thành phố Phúc Châu; kết quả chi phí hai bệnh viện kê ra chênh nhau hơn 160 lần.
Phóng viên khám ở bệnh viện thứ nhất, bác sĩ hỏi kỹ bệnh tình xong kê đơn thuốc 0,57 tệ, sau đó khuyên: “Căn cứ theo dõi hiệu quả sau khi tiêm, xem có cần điều trị thêm hay không.” Một bệnh nhân khám trước phóng viên, sau một hồi kiểm tra, bác sĩ khuyên không cần dùng thuốc, chỉ cần súc miệng nước muối hai tháng là có thể đạt hiệu quả chữa bệnh. Phóng viên thấy khó tin (môi trường xã hội đã tạo nên thứ tâm lý kỳ quái này), lo thuốc quá rẻ hiệu quả chưa chắc tốt, càng lo đêm khuya bệnh trở nặng khó tìm bác sĩ, thế là lại đến bệnh viện thứ hai khám. Bác sĩ trực ban hỏi bệnh tình xong, đề nghị phóng viên đi xét nghiệm máu và nước tiểu, chi phí khoảng 37 tệ. Kết quả xét nghiệm ra, bác sĩ nói không có vấn đề gì lớn. Sau đó, bác sĩ kê cho phóng viên một đống thuốc, cộng cả xét nghiệm tổng cộng 96,19 tệ.【51】May mà phóng viên cân nhắc kỹ càng, chọn dùng phương án điều trị của bệnh viện thứ nhất, mới không phải tốn tiền oan.
Một cụ ông ở Thành Đô thì không được may mắn như thế: một trận cảm vặt mà phải làm 78 hạng mục kiểm tra, tốn 17 nghìn tệ. Ngày 6 tháng 2 năm 2007, cụ Đường, người dân Thành Đô 70 tuổi do cảm cúm gây nhiễm trùng phổi, đến khám tại Bệnh viện 363 Thành Đô gần nhà; ngày hôm sau lại phải làm những 78 hạng mục kiểm tra! Càng khiến người ta khó hiểu là: riêng kiểm tra vùng ngực bụng đã làm ba loại khác nhau: cộng hưởng từ, CT và siêu âm màu. Kết quả cộng hưởng từ nghi ngờ vùng gan cụ có khối u bệnh biến 2,5cm×4cm×2,5cm; CT và siêu âm màu lại cho thấy cùng vị trí đó hoàn toàn không có gì bất thường. Kiểm tra làm không thiếu thứ gì, bệnh tình lại lặp đi lặp lại chẳng thấy chuyển biến. Kéo dài 31 ngày, cụ Đường cuối cùng cũng xuất viện, nhưng hóa đơn thu phí cao tới 17.039,12 tệ.【52】
Đây mới nói chuyện cảm vặt; gặp phải bệnh nặng nạn lớn, khoản tiền thuốc men tốn oan e còn phải xem rơi vào tay ai, không khéo phải tiêu đến con số thiên văn, cuối cùng vẫn tiền mất tật mang, người của đều không còn.
Bệnh nhân bị “xẻo thịt” như thế nào
Một bác sĩ trẻ đã tiết lộ trên blog cá nhân của mình “bí mật kinh thiên: những điều bệnh nhân đến chết cũng không hiểu” về việc bác sĩ xẻo thịt bệnh nhân ra sao【53】:
Năm 2009, sau khi tốt nghiệp nghiên cứu sinh chuyên ngành ung bướu Đại học Y khoa Thiên Tân, tôi may mắn trở thành bác sĩ khoa Ung bướu của một bệnh viện tam giáp tỉnh Sơn Đông.
Ngày làm việc đầu tiên, tôi khoác áo blouse trắng, cùng chủ nhiệm đi buồng thăm bệnh. Đi cả buổi sáng, tổng cộng hơn 40 bệnh nhân ung thư; bệnh tình họ chẳng ai giống ai, chỗ giống nhau là: với lời chúng tôi nói, họ đều răm rắp nghe theo.
Sáng ngày thứ hai, tôi tiếp nhận một cụ già ung thư gan giai đoạn cuối. Xem phim chụp của cụ, tế bào ung thư đã di căn toàn thân, không còn giá trị điều trị nữa. Vả lại, nhìn cách ăn mặc của cụ, gia cảnh chẳng khá giả gì, càng không cần thiết tốn tiền vô ích. Xuất phát từ lòng tốt, tôi gọi con gái cụ vào văn phòng, khuyên cô từ bỏ điều trị. Con gái cụ òa khóc nức nở, đau buồn đưa cụ về. Nào ngờ, một tuần sau, tôi bất ngờ phát hiện cụ già ấy lại được thu nhận nhập viện! Y tá trưởng cho tôi biết: cụ về nhà không cam tâm “chờ chết”, đã bán căn nhà của mình được 300 nghìn tệ, lại đăng ký một số khám chuyên gia của khoa Ung bướu cầu chữa, lập tức được vị chuyên gia thu nhận nhập viện. Y tá trưởng còn khe khẽ bảo tôi: cụ già còn nói trong phòng bệnh rằng y đức của cậu kém, bản thân không có bản lĩnh chữa bệnh cho cụ thì bảo cụ về nhà chờ chết!
Cuối tháng 11 năm 2009, khoa Ung bướu chúng tôi phát tiền thưởng, bình quân mỗi người mới hơn 2000 tệ! Chủ nhiệm đóng cửa họp kín với chúng tôi: “Bệnh viện chúng ta thực hiện khảo hạch theo hiệu quả công việc: doanh thu trừ chi phí rồi nhân với tỷ lệ phần trăm hoa hồng mới là tiền thưởng của khoa.” Ông ta cố ý ngừng một chút, nói: “Không cần tôi giải thích thêm nữa nhỉ? Các cậu dùng thuốc rẻ vài đồng, đó là tự do của các cậu; có điều, cậu đừng coi mình là Bồ Tát hạ phàm, bắt mọi người theo cậu uống gió tây bắc mà sống.” Lời chủ nhiệm vừa dứt, ánh mắt mọi người răm rắp đổ dồn về phía tôi, mặt tôi lập tức nóng ran…
Chuyện này chưa được mấy ngày, phòng bệnh nhận vào một cán bộ hưu trí mắc ung thư tuyến tiền liệt, tế bào ung thư cũng đã di căn ổ bụng. Có bài học trước đó, tôi dò dẫm tìm vợ ông ta nói chuyện: “Tôi khuyên nên dùng loại thuốc tương đối tốt hơn một chút, vì như vậy có thể nâng cao chất lượng sống của người bệnh…” Lời tôi chưa dứt, vợ ông ta đã gật đầu như gà mổ thóc: “Thuốc gì tốt thì cứ dùng thuốc đó, tôi chẳng tiếc tiền cho ông Trương nhà tôi!” Có câu nói này, tôi buông tay làm tới: thuốc gì đắt là dùng thuốc đó. Cuối cùng, cụ ông nằm phòng bệnh hai tháng, tiêu tổng cộng 400 nghìn tệ, rốt cuộc vẫn chết.
Tháng 7 năm 2010, tôi tiếp nhận một bệnh nhân ung thư phổi giai đoạn sớm, thấy có chỉ định phẫu thuật, liền giới thiệu cho một bác sĩ khoa Ngoại lồng ngực. Không ngờ, sau khi bệnh nhân mổ xong, bác sĩ Ngoại lồng ngực chuyên môn mời tôi một bữa cơm, còn đưa tôi một phong bì 500 tệ. Tôi không nhận, anh ta lại nói: “Đây là phần cậu đáng được hưởng. Sau này bên tôi có bệnh nhân cần hóa trị, tôi cũng ‘giới thiệu’ cho cậu. Hai ta hợp tác lâu dài!” Rồi anh ta còn lấy tư cách người đi trước “dạy dỗ” tôi: “Cậu là sinh viên mới tốt nghiệp chưa lâu, đã nắm rõ quy trình làm việc của khoa Ung bướu chưa? Nói đơn giản là thế này: có bệnh nhân ung thư đến, trước tiên giới thiệu sang khoa Ngoại cho họ mổ, để khoa Ngoại kiếm được tiền phẫu thuật đã, rồi chuyển bệnh nhân sang khoa Hóa trị làm hóa trị, sau đó lại chuyển sang khoa Xạ trị làm xạ trị; đợi các khoa này đều kiếm đủ tiền rồi, thì ném bệnh nhân sang khoa Trung y uống thuốc bắc.”
Một chuyện tiếp theo đó khiến tôi rốt cuộc kiểm chứng được lời vị bác sĩ ngoại khoa này. Có một bệnh nhân ung thư dạ dày giai đoạn cuối, tế bào ung thư đã di căn phúc mạc, vậy mà vẫn bị chuyển sang khoa Ngoại tổng quát mổ. Mổ xong lại chuyển sang khoa Ung bướu hóa trị, khoa Xạ trị xạ trị, khoa Trung y uống thuốc bắc, quần cho như thế 3 tháng thì bệnh nhân chết. Tôi từng lén điều phim chụp của bệnh nhân ra xem, nhìn một cái là phát hiện không hề có chỉ định phẫu thuật.
Bí quyết phong bì
Trên bảng thông báo của bệnh viện có một quy định nổi bật và rõ ràng: kiên quyết ngăn chặn tận gốc hiện tượng nhân viên y tế nhận phong bì. Quy định kiểu này rõ là “chỗ này không chôn ba trăm lạng bạc”; người Trung Quốc vốn quen đọc ngược, rất nhiều người xem xong liền được “gợi ý”, đến bệnh viện là tính ngay chuyện lo lót thế nào.
Trước kia, có những bệnh nhân xuất phát từ lòng biết ơn thầy thuốc, sau khi khỏi bệnh tặng bác sĩ bức trướng gấm, hoặc chút quà tỏ tấm lòng, nói chung giới hạn trong phạm vi phong tục tập quán mà xã hội chấp nhận được. Xã hội ngày nay, lòng biết ơn ấy đã hoàn toàn biến chất. Phong bì thành nguồn quan trọng để bác sĩ phát tài làm giàu ngoài thu nhập chính đáng, thậm chí còn vòi phong bì từ người bệnh; bác sĩ nhận phong bì đã thành một “luật ngầm” trong bệnh viện. Có báo chí Trung Cộng là Tân Hoa Xã đưa tin làm chứng: theo thống kê của Sở Y tế thành phố Thượng Hải, năm 2011, 458 cơ sở y tế công lập của Thượng Hải có 555 lượt người từ chối nhận “phong bì”, số tiền nộp lên là 6,1974 triệu tệ.【54】Còn trước đó bao nhiêu, hoặc bao nhiêu không nộp lên, thì không thể biết được.
Có phóng viên đã điều tra nghiên cứu về việc bệnh nhân tặng phong bì, phát hiện tại các phòng bệnh của một số bệnh viện lớn, vừa, nhỏ ở tỉnh lỵ, trong số bệnh nhân phẫu thuật, khoảng 70% bệnh nhân và người nhà nói từng tặng phong bì cho bác sĩ. Phong bì nhiều hay ít thường được quyết định tổng hợp theo cấp bậc bệnh viện, ca mổ lớn nhỏ, tình hình kinh tế của bệnh nhân. Theo người trong bệnh viện tiết lộ: thường bệnh viện nhỏ thì bác sĩ mổ chính đưa 300 tệ, nhiều nhất không quá 500 tệ; giá phong bì của bác sĩ gây mê là 200 tệ; phụ mổ cũng phải “tỏ chút thành ý”. Giá phong bì bệnh viện lớn cao hơn: thường bác sĩ mổ chính là 800 đến 1000 tệ; bác sĩ gây mê, phụ mổ, y tá phòng hồi sức sau mổ cũng phải lo lót. Nhưng có ca mổ độ khó lớn, rủi ro cao, hoặc người nhà bệnh nhân rất có thực lực kinh tế, thì giá phong bì được nâng lên. Tại một bệnh viện lớn cấp tỉnh, phóng viên nghe được mức giá phong bì cao nhất kể từ khi đi phỏng vấn, một bệnh nhân kể: vị lãnh đạo huyện nọ ở phòng bệnh bên cạnh đưa mẹ lên tỉnh lỵ mổ cắt tử cung, phong bì cho bác sĩ mổ chính là 10 nghìn tệ; toàn bộ nhân viên y tế tham gia điều trị ít nhiều đều có phần, riêng phong bì đã tặng hết 50 nghìn tệ.【55】
Thấy chết không cứu
Trung Cộng miệng lúc nào cũng rao giảng “tính ưu việt” của chủ nghĩa xã hội, đòi kiên trì đi con đường xã hội chủ nghĩa; thế nhưng ngoài “tính ưu việt” cốt lõi là kiên trì sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản ra, các “tính ưu việt” khác của chủ nghĩa xã hội đều có thể miễn hết. Cái gọi là cải cách y tế thập niên chín mươi chính là Trung Cộng ném “gánh nặng lớn” mang tên “y tế công phí” cho trăm họ.
Đến bệnh viện, bệnh viện và bác sĩ cũng chỉ nhận tiền không nhận người: không nộp tiền thì không điều trị, thậm chí thấy chết không cứu.
Theo tờ “Sở Thiên Đô thị báo” ngày 7 tháng 8 năm 2011 đưa tin: cậu Tăng vừa tròn 20 tuổi, người Tiên Đào, mấy tháng trước bắt đầu làm thuê tại một quán ăn ở Thủ Nghĩa Viên. Tối ngày 5, khi rửa bát, ngón cái và ngón áp út tay phải của cậu Tăng sơ ý bị mảnh đĩa vỡ cứa đứt. Do vết thương khá sâu, máu chảy không ngừng, bạn làm cùng trong bếp lập tức đưa cậu đến Bệnh viện số 3 Vũ Hán chỉ cách quán ăn một con phố. Khi cậu bước ra khỏi phòng tiểu phẫu, nghe thấy nhân viên y tế tại chỗ nói: “Hoặc nộp tiền, hoặc tháo chỉ!” Biết mình không đủ tiền, cậu Tăng lặng lẽ giơ bàn tay phải bột thạch cao còn chưa khô hẳn, chờ bác sĩ tháo bột và cắt chỉ. Lúc tháo chỉ không hề dùng thuốc tê, cậu Tăng đau đến nghiến răng nhăn mặt, không kêu một tiếng.【56】
Một ngày tháng 8 năm 2004, tại Bệnh viện trực thuộc Học viện Y Quảng Đông, thành phố Trạm Giang, tỉnh Quảng Đông: người bị thương Trần Tiểu Cường sau khi bị người khác đâm trọng thương được đưa đến phòng cấp cứu bệnh viện này; Trần lúc đó báo cho y tá biết mình bị người ta dùng dao đâm, phải cấp cứu ngay lập tức. Nhưng nhân viên y tế trực ban nhấn mạnh phải đi đăng ký, nộp tiền mới được cấp cứu. Bác sĩ trong quá trình này không hề lập tức áp dụng biện pháp ứng cứu khẩn cấp, mà mặc cho vết thương của anh tiếp tục chảy máu. Từ lúc người bị thương được đưa đến phòng cấp cứu bệnh viện lúc 23 giờ 38 phút, đến 0 giờ 45 phút rạng sáng hôm sau thì tử vong, suốt hơn một tiếng đồng hồ, bác sĩ không hề cấp cứu cho người bị thương, cuối cùng dẫn đến cái chết của Trần.【57】
Hai vụ việc này sau khi lên báo đều từng gây phản ứng to lớn trong xã hội và cuộc thảo luận về vấn đề y đức. Đừng tưởng đây là hiện tượng ngẫu nhiên cá biệt: nếu không có tính phổ biến nhất định, cuộc thảo luận sẽ chỉ giới hạn ở việc lên án cá nhân, chứ không thể tạo nên sự đồng cảm đau xót tận tâm can của toàn xã hội về vấn đề y đức. Chỉ cần lên mạng tìm kiếm nội dung “bệnh viện thấy chết không cứu”, nội dung liên quan đã có cả rổ, đủ thấy hiện tượng bệnh viện thấy chết không cứu phổ biến đến mức nào.
Đâu chỉ có thế, báo chí còn phanh phui những sự việc khiến người ta dựng tóc gáy hơn: bác sĩ vì kiếm tiền mà táng tận đạo đức lương tri.
Người lang thang “Lão Đại” ở thành phố Hưng Nghĩa, châu Kiềm Tây Nam, tỉnh Quý Châu được người địa phương mô tả là lương thiện, tốt bụng. Một ngày năm 2009, “Lão Đại” 35 tuổi đột nhiên từ nhếch nhác trở nên tươm tất: cạo trọc đầu, râu cũng cạo sạch. Nhưng không ngờ đây lại là điềm báo trước tử thần giáng lâm: “người tốt bụng” đã đưa “Lão Đại” đến bệnh viện lấy máu làm xét nghiệm tương thích. Anh xuất hiện lần nữa là khoảng một tuần sau, khi cảnh sát cầm một tấm ảnh đi hỏi từng nhà trên đường Đồng Tâm. Trên ảnh là một thi thể, mặt phù nề biến dạng nghiêm trọng, mắt chỉ còn một khe hẹp. Cư dân dựa vào cái đầu trọc nổi bật mới nhận ra là “Lão Đại”. Thi thể “Lão Đại” được ngư dân vô tình vớt lên từ một hồ chứa nước, chỉ còn lại một cái vỏ rỗng, toàn bộ nội tạng dùng được trên người không biết đã đi đâu. Theo báo chí, có bác sĩ của Bệnh viện số 3 trực thuộc Đại học Trung Sơn ở Quảng Châu đã đến Quý Châu, tiếp xúc với bọn buôn nội tạng địa phương, lấy đi nội tạng của người lang thang “Lão Đại”.【58】
Bởi thế, khi người ta tìm kiếm đạo đức lương tri của người dân trong nước, sao có thể không thở dài não nuột: “Thiên sứ áo trắng” nay còn đâu?
Phần thứ tám: Thành tín thành báu vật khan hiếm
“Minh lễ thành tín” là một trong những truyền thống mỹ đức tốt đẹp của dân tộc Trung Hoa. Thành tín luôn được xem là cái gốc lập thân, là chuẩn tắc hàng đầu trong giao tiếp giữa người với người. Khổng Tử từng nói: “Quân tử kính cẩn mà không sơ suất, đối đãi người khiêm cung mà có lễ, thì trong bốn biển đều là anh em cả”; lại nói: “Tự cổ ai rồi cũng chết, dân không có chữ tín thì không đứng vững được” (dân vô tín bất lập). Những câu chuyện “Quý Bố nhất nặc” (một lời hứa của Quý Bố đáng nghìn vàng), “lập mộc thủ tín” (dựng cây gỗ lấy chữ tín của Thương Ưởng), “cát tu đại bào” (cắt râu thay áo bào) người trong nước đều thuộc nằm lòng, đã hun đúc chúng ta mấy nghìn năm. Quả thực, minh lễ là biểu hiện hành vi bên ngoài của con người, còn thành tín là trạng thái nội tâm. “Trung tín là gốc của lễ; nghĩa lý là văn của lễ, không gốc thì chẳng đứng vững, không văn thì chẳng thi hành được.” Thành ở trong mà lễ ở ngoài: minh lễ chỉ khi biểu hiện được bản chất thành tín trong nội tâm con người thì mới không trôi thành hình thức giả dối; thành tín chỉ thông qua hình thức bên ngoài là minh lễ mới có thể biểu hiện ra một cách thỏa đáng nhất.
Thời đại tín dụng giữa người với người tệ hại nhất
Nay thành tín đã thành báu vật khan hiếm nhất ở Trung Quốc hiện tại. Theo báo chí, khủng hoảng thành tín xếp sau tham nhũng, trở thành nhân tố lớn thứ hai cản trở phát triển kinh tế Trung Quốc; khủng hoảng thành tín khiến chi phí vận hành kinh tế xã hội tăng thêm 15%, khiến quan hệ giữa người với người trong xã hội ngày càng căng thẳng.【59】
Giáo sư Chu Hiếu Chính, khoa Xã hội học Đại học Nhân dân Trung Quốc, khi trả lời phỏng vấn truyền thông đã nói: “Tình trạng thành tín của xã hội (Trung Quốc) chẳng những ngày càng tệ, có những mặt thậm chí cực kỳ tồi tệ. Điều này đã trở thành một vấn đề xã hội nổi cộm của Trung Quốc.” Để tìm hiểu tình trạng thành tín của xã hội Trung Quốc hiện nay, tuần san tin tức “Liêu Vọng” phối hợp với cơ quan điều tra nghiên cứu chuyên nghiệp trong nước, cơ quan giám sát thị trường Tân Sinh Đại, từ ngày 11 đến 14 tháng 2 năm 2011 đã triển khai điều tra dân ý tại 5 thành phố lớn và vừa: Bắc Kinh, Thượng Hải, Quảng Châu, Hàng Châu, Thành Đô. Số liệu điều tra lần này cho thấy: người được hỏi đánh giá tổng thể khá thấp về tình trạng thành tín của xã hội Trung Quốc hiện nay chỉ 4,8% người được hỏi đánh giá “tốt”, 48,7% đánh giá “bình thường”, gần một nửa, 46,6% người được hỏi cho rằng tình trạng thành tín xã hội “kém”, thậm chí “rất kém”. Về mặt chính quyền thiếu thành tín, chủ yếu thể hiện ở: chính sách hay thay đổi, không giữ cam kết, tính tùy tiện lớn, thao túng trong hộp đen, làm giả gian dối, lừa trên giấu dưới, khai khống thành tích, v.v. Về mặt doanh nghiệp thiếu thành tín, người được hỏi cho rằng 5 ngành kém thành tín nhất lần lượt là: y dược – y tế, bất động sản, ngành làm đẹp, ngành dịch vụ, và các ngành trung gian như giúp việc gia đình / môi giới hôn nhân / giới thiệu việc làm.【60】
Theo kết quả điều tra tháng 6-7 năm 2009 của “Tiểu Khang”, ấn phẩm con của tạp chí “Cầu Thị”: 10 năm gần nhất từ 1999 đến 2009 là thời đại tín dụng giữa người với người tệ hại nhất. Điều tra cho thấy: ông chủ bất động sản kém thành tín nhất; nông dân, người hành nghề tôn giáo, người hành nghề mại dâm, quân nhân và học sinh được cư dân mạng bầu là năm nhóm giữ chữ tín nhất. Đây là một kết quả điều tra đầy trớ trêu; gần chín phần mười số người quy nguyên nhân cho “môi trường xã hội hám lợi trước mắt”. Nói cách khác, chúng ta đã bước vào một hoàn cảnh thời đại nghịch lý: ai ai cũng nói độ tin cậy xã hội đang giảm, thế nhưng không một cá nhân hay tập thể nào chịu gánh trách nhiệm. Khi quy nguyên nhân cho môi trường xã hội hám lợi gấp gáp, cũng có nghĩa là ai ai cũng là nạn nhân. Cứ thế, sự xuất hiện của vô số kẻ trút bỏ trách nhiệm, e chỉ có thể dẫn đến nhiều vòng tuần hoàn ác tính hơn.【61】
Sức công tín của chính quyền giảm sút là mầm họa chính
Điều tra cho thấy: so với tín dụng giữa người với người và tín dụng công ty, công chúng lo ngại hơn về tín dụng của chính quyền. Có 49% số người bày tỏ “đều vô cùng lo ngại” trước khủng hoảng tín dụng của cả ba loại: chính quyền, con người, công ty; 37,8% số người thì lo ngại hơn về khủng hoảng tín dụng của “chính quyền”. Năm 2009, độ tin cậy của công chúng đối với chính quyền giảm thêm: trong khảo sát “Bạn có tin các số liệu điều tra kinh tế – xã hội do chính quyền công bố không?”, tỷ lệ cho rằng “chỉ để tham khảo, thành phần pha giả rất nhiều” hoặc “tuyệt đối là giả, xưa nay không hề tin” cao tới 91,1%; trong khi ở cuộc điều tra năm 2007, tỷ lệ này là 79,3%. Độ tin cậy của công chúng đối với hành vi của chính quyền tụt thẳng 10 điểm phần trăm, vấn đề chính quyền thất tín đã tương đối nghiêm trọng.【62】
Then chốt của thành tín xã hội nằm ở thành tín của chính quyền; thành tín của chính quyền thể hiện ở thành tín của công chức. Bởi công chức nắm giữ tài nguyên công và quyền lực công, là “người đại diện hình ảnh” của chính quyền; hành vi thành tín của họ ra sao có tác dụng dẫn dắt, làm gương và lan tỏa mạnh mẽ đối với công chúng xã hội. “Chính quyền nếu bản thân không giữ thành tín, thì sẽ ‘xà trên không ngay, xà dưới ắt lệch’ (thượng lương bất chính hạ lương oai), không thể nào yêu cầu trăm họ giữ thành tín được.” Giáo sư Chu Hiếu Chính, khoa Xã hội học Đại học Nhân dân Trung Quốc, cho rằng: công chức, với tư cách người quyết sách và người thể hiện hành vi của chính quyền, giữ thành tín không chỉ là yêu cầu đạo đức cá nhân, mà càng là một lời cam kết đối với lợi ích công chúng, là nghĩa vụ buộc phải thực hiện. “Sự lan rộng của khủng hoảng thành tín rõ ràng có liên quan đến chế độ chưa kiện toàn khi nước ta đang trong thời kỳ chuyển đổi và ảnh hưởng tiêu cực của văn hóa sùng bái đồng tiền trong xã hội kinh tế thị trường; thế nhưng, chính quyền mất tín dụng, sức công tín của chính quyền giảm sút mới là mầm họa chính.”【63】
Ngày nay, từ đời sống thường nhật của dân thường đến vô số ngành nghề như nghiên cứu khoa học, giáo dục, nạn làm giả đã tràn lan thành tai họa, thành trạng thái thường ngày. Nào là: sữa bột độc, trứng gà giả, bóng đá dàn xếp, hát nhép, văn bằng giả, luận văn giả, hổ giả, khen thưởng giả, “rùa biển giả” (du học sinh về nước rởm), bài viết giả… Công chúng hết lần này đến lần khác cảm thấy cánh cửa dẫn đến thành tín ngày càng xa vời.
Người người thù địch
Một hậu quả của việc thiếu thành tín chính là người người thù địch lẫn nhau. Theo báo chí đưa tin: ngày 29 tháng 12 năm 2010, gần ngã tư đường Lục Nhất Bắc và đường Hồ Đông ở Phúc Châu, một cụ già tám mươi tuổi ngã trên vỉa hè. Năm sáu người vây xem, không một ai ra tay giúp đỡ. Đúng lúc hai người phụ nữ định đỡ cụ dậy, một câu “nhắc nhở thiện ý” của người bên cạnh lại khiến họ rụt tay về. Cụ già nằm trên mặt đường lạnh giá, trải qua những phút cuối cùng của cuộc đời! Giới quan sát cho rằng: đây rất có thể là di chứng của “vụ án Bành Vũ”, kể từ “vụ án Bành Vũ” ở Nam Kinh năm 2006, những trường hợp tốt bụng cứu giúp người già lại ngược lại bị kiện ra tòa đòi bồi thường đã nhiều lần xuất hiện.
Rất nhiều chuyện gian dối làm giả sau khi bị phanh phui, chứng cứ rành rành, gây quan tâm rộng khắp trong ngoài nước, nhưng điều người ta nhìn thấy lại là trì hoãn hết lần này đến lần khác, đủ loại quan hệ “công quan” được đem ra dùng, cuối cùng khiến sự việc chìm xuồng. Người ta thường thấy khoản kinh phí nghiên cứu khoa học to lớn của nhà nước bị lừa gạt (như vụ Hán Tâm dính líu hàng trăm triệu tệ); thấy chuyện con của hiệu trưởng nhờ quan hệ nội bộ mà được Đại học Khoa học Kỹ thuật Trung Quốc “phá cách tuyển vào”; thấy vụ làm giả lý lịch của hiệu trưởng Đại học Phục Đán; thấy việc giải quyết một bức tranh Tết in hình hổ Hoa Nam cần đến gần hai năm; có những vụ làm giả đã hoàn toàn không còn chút lương tri nào, vụ sữa bột độc, vì kiếm tiền mà đến an toàn tính mạng của trẻ nhỏ cũng bất chấp, thành tín từ đâu mà bàn! Hơn nữa, vụ sữa bột độc đã bị phanh phui còn chưa lắng xuống, sữa bột có độc lại cuốn đất trở lại… Đằng sau những vụ làm giả này, nhiều kẻ đã nếm được vị ngọt; cho dù chẳng may bị vạch trần cũng không phải chịu trừng phạt về pháp luật; cho dù danh dự tổn thất cũng được xem là cái gọi là “đặc sắc Trung Quốc”, chẳng đáng lấy làm nhục.
Phần thứ chín: Đại nhảy vọt đường sắt cao tốc
Sự tan vỡ của thần thoại “tốc độ Trung Quốc”
Mạng Tân Hoa của Trung Cộng ngày 28 tháng 5 năm 2012 đưa tin: từ tháng 2 năm 2011, được Trung ương phê chuẩn, Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật Trung ương đã lập án kiểm tra vấn đề vi phạm kỷ luật nghiêm trọng của nguyên Bộ trưởng Bộ Đường sắt Lưu Chí Quân. Qua điều tra: Lưu Chí Quân lạm dụng chức quyền giúp Đinh Vũ Tâm (còn gọi là Đinh Thư Miêu)- Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Tập đoàn Quản lý Đầu tư Bác Hựu Bắc Kinh, thu lợi phi pháp khổng lồ, gây tổn thất kinh tế trọng đại và ảnh hưởng xã hội tồi tệ; nhận hối lộ khoản tiền khổng lồ và vật phẩm quý giá của người khác; đạo đức bại hoại; chịu trách nhiệm lãnh đạo chính đối với vấn đề hủ bại nghiêm trọng xuất hiện trong hệ thống đường sắt.【64】Trong bốn tội, tội nào cũng là đạo đức bại hoại, vì sao còn chuyên môn liệt riêng một tội danh mang tên “đạo đức bại hoại”? Đây là chỉ đời sống riêng tư thối nát của Lưu Chí Quân. Tình nhân của Lưu Chí Quân nhiều đến hai con số, Đinh Vũ Tâm là người giới thiệu chính. Đinh nhiệt tâm đầu tư vào giới nghệ thuật biểu diễn, đã giới thiệu nhiều cô gái trẻ quan hệ với Lưu Chí Quân, trong đó có diễn viên các đoàn phim truyền hình do bà ta đầu tư sản xuất. Đinh xuất thân Sơn Tây, dung mạo không có gì nổi bật, nhưng thần thông quảng đại, nổi tiếng vì “đường dây quan hệ sâu” ở Bắc Kinh; nhưng “phất” thực sự thì cũng chỉ là chuyện mấy năm gần đây, mà chủ yếu là sau cơn sốt đầu tư đường sắt cao tốc năm 2006. Để đền đáp, Đinh thông qua việc giúp thu xếp các dự án công trình đường sắt đã nhận phí trung gian cao tới 800 triệu tệ.
Hơn một năm sau khi án Lưu Chí Quân vỡ lở, hệ thống đường sắt đã có 9 quan chức cấp cao bị điều tra, bao gồm nguyên Cục trưởng Cục Vận tải Trương Thự Quang, nguyên Phó Cục trưởng Cục Vận tải Tô Thuận Hổ, v.v. Trương Thự Quang là “quan trần trụi” (lõa quan, quan chức có vợ con định cư nước ngoài): vợ con đã di dân sang Mỹ từ cuối thế kỷ trước; biệt thự sang trọng của ông ta ở Mỹ bị phanh phui, số tiền dính án theo lời đồn cao tới hơn 2 tỷ đô la Mỹ.【65】
Lưu Chí Quân ngã ngựa đã giật phăng vầng hào quang bao phủ đường sắt cao tốc Trung Quốc. Một vụ tai nạn tàu động lực mấy tháng sau đó càng khiến cả Trung Quốc chìm vào suy tư: mô hình phát triển “Đại nhảy vọt” đường sắt cao tốc rốt cuộc sẽ lao về đâu?
Thần thoại “tốc độ Trung Quốc” do đường sắt cao tốc tạo nên như hình ảnh thu nhỏ của cả nền kinh tế Trung Quốc, từng khiến lòng người phấn chấn đến thế. Đường sắt cao tốc Trung Quốc từ con số không đến có chỉ dùng chưa đầy 10 năm, hơn nữa đã tạo dựng mạng lưới đường sắt cao tốc lớn nhất thế giới với chiều dài 7.531 km, mục tiêu nhắm thẳng mạng lưới cao tốc “bốn ngang bốn dọc” hạng nhất toàn cầu. Tốc độ vận hành đường sắt cao tốc Trung Quốc từ 250 km/h lên 380 km/h chỉ dùng chưa đầy 6 năm, trong khi các nước phát triển đi hết chặng đường này phải mất gần 30 năm. Mục tiêu ban đầu đặt ra: 5–10 năm tới vượt 400 km/h, sau 20 năm vượt 500 km/h. Đường sắt cao tốc, với tư cách một công trình thể diện của Trung Quốc quả thực khiến dân chúng Trung Quốc phấn khích khôn nguôi. Nhất thời, đường sắt cao tốc Trung Quốc trở thành thương hiệu chứng tỏ Trung Quốc không còn chỉ chế tạo hàng hóa rẻ tiền đơn giản, mà có thể sáng tạo ra công nghệ cao hạng nhất thế giới, dường như thành một tấm quảng cáo thay đổi hình ảnh “Made in China”. Cuộc Đại nhảy vọt đường sắt cao tốc Trung Quốc thậm chí còn khiến Tổng thống Mỹ Obama phải ganh tị. Trong Thông điệp Liên bang năm 2010, Obama sốt ruột và lo âu tuyên bố: “Chúng ta không có lý do gì để châu Âu và Trung Quốc sở hữu những tuyến đường sắt nhanh nhất.”
Tối ngày 23 tháng 7 năm 2011, lúc 8 giờ 30 phút, trên cầu vượt lớn Âu Giang thuộc thành phố Ôn Châu, tỉnh Chiết Giang, tuyến Dũng–Ôn: đoàn tàu D301 chạy từ ga Bắc Kinh Nam đi ga Phúc Châu đã từ phía sau đâm vào đoàn tàu D3115 chạy từ ga Hàng Châu đi ga Phúc Châu Nam, tai nạn đâm đuôi giữa hai đoàn tàu động lực chạy cùng chiều; bốn toa của tàu D301 phía sau rơi từ trên cầu xuống. Hậu quả: 40 người chết, 172 người bị thương, gián đoạn chạy tàu 32 giờ 35 phút, tổn thất kinh tế trực tiếp 193,7165 triệu tệ. Phía chính quyền gọi thống nhất là “Sự cố giao thông đường sắt đặc biệt trọng đại ’23/7′ tuyến Dũng–Ôn”.
Một hình ảnh thu nhỏ của chính sách GDP thời Giang Trạch Dân
Tai nạn tàu động lực khiến vấn đề an toàn, chất lượng do Đại nhảy vọt đường sắt cao tốc gây ra lọt vào tầm mắt công chúng; các công trường xây dựng đường sắt cao tốc nở rộ khắp nơi buộc phải triển khai các đợt tổng kiểm tra an toàn. Người ta bắt đầu suy ngẫm: mô hình phát triển đường sắt cao tốc với tư cách công trình thể diện, “công trình thành tích chính trị”, rốt cuộc là chuyện thế nào.
Tại hội nghị công tác đường sắt ngày 23 tháng 12 năm 2011, tân Bộ trưởng Bộ Đường sắt Thịnh Quang Tổ lần đầu thừa nhận việc xây dựng đường sắt trước đây tồn tại các vấn đề: quy mô quá lớn, tiêu chuẩn quá cao, ép rút ngắn thời hạn thi công một cách mù quáng, v.v. Năm 2012, Bộ Đường sắt phanh gấp trong xây dựng đường sắt cao tốc. Quy mô đầu tư toàn ngành từ 700 tỷ tệ bị cắt xuống 400 tỷ tệ. Nhưng ngay cả 400 tỷ cũng tồn tại nghi vấn liệu có thực hiện nổi hay không.【66】
Theo báo cáo kiểm toán của Bộ Đường sắt: tính đến cuối tháng 9 năm 2011, tổng nợ của Bộ Đường sắt là 2,23 nghìn tỷ tệ, tăng 18% so với cuối năm 2010. Tổng tài sản đạt 3,74 nghìn tỷ tệ, tốc độ tăng 14%. Tỷ lệ nợ trên tài sản từ 57% cuối năm trước tăng lên 59,60%. Theo báo cáo kiểm toán về niên độ kế toán 2009 của Bộ Đường sắt do Trung tâm Dịch vụ Kiểm toán các dự án vay và viện trợ nước ngoài thuộc Kiểm toán Nhà nước lập năm 2010: cuối năm 2009, tổng nợ của Bộ Đường sắt đã đạt 1,3 nghìn tỷ tệ. Trong 1,3 nghìn tỷ tệ nợ này, nợ dài hạn (vay ngân hàng và huy động trái phiếu) khoảng 854,8 tỷ tệ; nợ ngắn hạn là 448,6 tỷ tệ (nợ vay ngắn hạn khoảng 88,2 tỷ tệ, khoản phải trả khoảng 360,4 tỷ tệ). Mỗi năm, riêng trả gốc và lãi, ngành đường sắt đã phải chi 73,3 tỷ tệ.
Nguy hiểm hơn nợ nần là vấn đề an toàn. Chu kỳ xây dựng quá gấp; tuy Bộ Đường sắt vừa làm vừa soạn hàng loạt quy phạm thi công đường sắt cao tốc, nhưng thách thức giám sát chất lượng rất lớn. Nhiều người trong ngành làm công trình đường sắt cao tốc đều công khai bày tỏ lo ngại.
Một nhà cung cấp vật tư đường sắt cao tốc vốn nước ngoài khi trả lời phỏng vấn phóng viên “Tài Tân” nói: ở nước ngoài, tuyến cao tốc 300 km/h thường phải xây mười năm, nay trong nước hai năm phải xong; trong lúc chạy đua tiến độ, vấn đề chất lượng vô cùng nghiêm trọng. “Lúc căng thẳng có thể ép người ta phát cuồng. Thường là hôm nay đưa đơn hàng, ngày kia đòi giao hàng. Có khi thậm chí gặp cả tình huống: đơn hàng nhận về, thời hạn yêu cầu giao hàng đã trôi qua rồi. Nhà cung cấp về chất lượng sẽ lực bất tòng tâm, đến thời gian kiểm mẫu cũng không có. Xây dựng cơ bản cũng vậy. Vì chạy đua tiến độ, không đào tạo gì cả, nông dân dọc tuyến kéo đến là làm luôn.”【67】
Một kỹ sư cao cấp của Bộ Đường sắt thì lo lắng nền đường cao tốc liệu có đáp ứng yêu cầu lún đất hay không: “Thường phải năm năm, nhưng Bộ Đường sắt không chờ nổi, chuyển sang dùng thiết kế cầu cạn trên diện rộng.”【67】
Một luận văn đăng trên “Nghiên cứu Kinh tế Đường sắt” cho thấy: trong số ki-lô-mét đường sắt cao tốc Trung Quốc đã xây xong, hơn 50% dùng phương thức cầu cạn; ở các tuyến như Kinh–Tân, Kinh–Hộ, phần cầu cạn còn chiếm khoảng 80% tổng chiều dài.【67】
Còn có một ví dụ điển hình nhất về vấn đề chất lượng. Năm 2004, Viện sĩ Viện Công trình Trung Quốc, Phó Tổng công trình sư Công ty TNHH Tập đoàn Hầm Trung Thiết Vương Mộng Thứ từng để phóng viên báo chí đóng giả học trò của mình, điều tra việc thi công nguy hiểm tại hầm Ô Sao Lĩnh, “hầm dài nhất châu Á” thời bấy giờ (thời hạn thi công ban đầu định 4 năm rưỡi, bị Lưu Chí Quân yêu cầu thông hầm trong 28 tháng). Sau khi bài báo đăng, phương án “hầm dài đánh ngắn” bị phanh phui, gây phản ứng rất lớn.【68】
Một vấn đề thường gặp nhất của công trình “bã đậu phụ” chính là rút ruột bớt vật liệu, lấy xấu tráo tốt. Đường sắt cao tốc cũng không ngoại lệ. Đoạn Hồ Nam của tuyến cao tốc Hộ–Côn đã xuất hiện hiện tượng rãnh máng bị bột hóa. Theo Nhân Dân Nhật báo điện tử đưa tin, có cư dân mạng tố giác: “rãnh máng nguyên bản” hiệu Halfen của Đức lắp đặt tại các đoạn thi công cao tốc Thượng Hải – Côn Minh, Hợp Phì – Phúc Châu kỳ thực là hàng nội địa. Sản phẩm Halfen chiếm 70% thị trường Trung Quốc. Theo phóng viên “Đệ Nhất Tài Kinh Nhật báo”: tìm kiếm “rãnh máng Halfen” trên Baidu có thể nhận được hàng chục nghìn đường dẫn của các công ty tự xưng đại lý rãnh máng Halfen. Phóng viên chọn ngẫu nhiên một công ty phỏng vấn qua điện thoại, phía bên kia trả lời: “Là thương hiệu Halfen, nhưng không phải sản xuất nguyên gốc tại Đức.” Nhưng trên thực tế, Halfen Đức không hề ủy quyền cho bất kỳ công ty nào sản xuất rãnh máng Halfen tại Trung Quốc. Một người trong ngành xây dựng cơ bản đường sắt không muốn nêu tên cho biết: cái gọi là rãnh máng Halfen nhập khẩu từ Đức hiện nay hầu như toàn bộ sản xuất trong nước; do giá bị ép rất thấp, rất nhiều nhà sản xuất trong nước đều rút ruột bớt vật liệu, hàng nhái và hàng nguyên bản có sự khác biệt về bản chất. Hàng nhái trong nước vì sao lại có thể đội vầng hào quang “nhập khẩu” mà mặc sức tung hoành? Một chuyên gia Đại học Giao thông Bắc Kinh không muốn nêu tên khi trả lời phỏng vấn cho rằng: lỗ hổng thể chế đã tạo nên hiện tượng quái thai này.【69】
Sự thực chứng minh: Đại nhảy vọt đường sắt cao tốc là một phiên bản cô đặc của môi trường lớn thời Giang Trạch Dân, sùng bái GDP, tăng trưởng cao tốc bất chấp giá thành, công trình thể diện chạy theo phồn vinh bề mặt, tô son trát phấn cho Trung Cộng, kích động chủ nghĩa dân tộc; cũng là một phiên bản cô đặc của môi trường lớn hủ bại tập đoàn mang tính thể chế từ trên xuống dưới ở Trung Quốc, quan chức đời sống thối nát đạo đức bại hoại; càng là một phiên bản cô đặc của môi trường lớn làm giả và công trình bã đậu phụ, vì lợi ích tiền bạc mà bất chấp sinh mạng dân chúng.
Trung Quốc cần đường sắt cao tốc. Chiều dài đường sắt bình quân đầu người của Trung Quốc hiện còn chưa bằng chiều dài một điếu thuốc lá . Trung Quốc không phải thừa đường sắt, mà là còn xa mới đủ. Thế nhưng, trong môi trường lớn Trung Cộng vì tính chính danh mà chạy theo công trình thể diện và thành tích chính trị, trong môi trường lớn “mô thức đạo đức bại hoại của Giang Trạch Dân” đẩy đạo đức đến khủng hoảng sụp đổ, từ Đại nhảy vọt đường sắt cao tốc đến “mô hình Trùng Khánh” của Bạc Hy Lai, không cái nào không phải là tham quan hoành hành, trăm họ trả giá.
Phần thứ mười: Môi trường sống không gì không độc
“Ăn mặc ở đi lại” của người Trung Quốc đều tồn tại những vấn đề vô cùng nghiêm trọng; nhưng những vấn đề này đều do con người tạo ra, là hệ quả tất yếu sau khi đạo đức mất đi, là trạng thái thường ngày sau khi thành tín bị hủy diệt. Trong quá trình thu thập tư liệu, chúng tôi đau xót nhận ra: dù thêm bao nhiêu trang giấy cũng không thể báo cáo thực sự hiện trạng và mức độ tồi tệ của môi trường sinh tồn ở Trung Quốc. Ở đây cũng chỉ có thể chọn vài phương diện gắn bó mật thiết với đời sống thường nhật của người dân, giúp bạn đọc có được một ấn tượng hết sức sơ lược.
Độc ẩn trong áo
Theo mạng Tân Hoa cùng các báo đưa tin: ngày 23 tháng 8 năm 2011, tổ chức Hòa bình Xanh (Greenpeace) công bố báo cáo điều tra “Độc ẩn trong áo, Điều tra tồn dư chất độc hại trong quần áo các thương hiệu toàn cầu”, cho thấy: Hòa bình Xanh đã mua 78 mẫu quần áo của 15 thương hiệu tại 18 quốc gia trên toàn cầu; trong đó, 52 mẫu bị phát hiện tồn dư chất độc hại, bao gồm các doanh nghiệp trang phục thể thao nổi tiếng toàn cầu như Adidas, NIKE, H&M, CK, Puma, Lý Ninh (Li-Ning). Trong báo cáo của Hòa bình Xanh, mẫu Adidas có tỷ lệ chứa NPE đạt 40%, mẫu Lý Ninh tỷ lệ chứa NPE cao tới 100%. Một số nước EU từ 20 năm trước đã cấm sử dụng NPE; toàn EU ban hành điều lệ năm 2003, có hiệu lực toàn diện cấm dùng NPE từ năm 2005.
Trong báo cáo ô nhiễm lần này về chất độc nonylphenol ethoxylate (NPE) có hại cho môi trường và hệ sinh sản của con người, trong 78 mẫu, số sản xuất tại Trung Quốc nhiều tới 28 mẫu; trong đó toàn bộ sản phẩm liên quan của Lý Ninh đều đến từ Trung Quốc. Nhà sản xuất cho biết: “NPE được sử dụng với lượng lớn trong khâu dệt nhuộm; rất nhiều xưởng gia công ở đồng bằng Châu Giang đều mua từ chỗ chúng tôi. Trong các sản phẩm cùng loại, hiệu quả NPE đạt được là tốt nhất; nếu dùng sản phẩm khác thay thế, chế phẩm đi kèm sẽ tăng lên, chi phí doanh nghiệp cũng sẽ tăng.”【70】
Ngày 5 tháng 8 năm 2009, mạng Thông tin Bảo vệ Môi trường Trung Quốc đưa tin: một kết quả kiểm nghiệm do Hiệp hội Người tiêu dùng Trung Quốc công bố cho thấy, trong 50 nhãn hiệu đồ lót dệt kim trẻ em bán tại hai địa phương Bắc Kinh – Thiên Tân, có 8 mẫu hàm lượng formaldehyde vượt chuẩn nghiêm trọng. Formaldehyde bị Tổ chức Ung thư Quốc tế liệt vào chất có khả năng gây ung thư. Chuyên gia Trung tâm Giám sát Môi trường Trong nhà thuộc Hiệp hội Trang trí Nội thất Trung Quốc phát hiện: không chỉ quần áo mới mua dễ có formaldehyde, quần áo cất trong tủ gỗ ở nhà cũng có thể chứa formaldehyde, đồ gỗ gia đình cũng là thủ phạm gây ô nhiễm formaldehyde cho quần áo.【71】
“Mạng Sức khỏe Hoa Hạ” ngày 7 tháng 1 năm 2009 đưa tin: trong đợt kiểm nghiệm 1.051 mẫu vải may mặc của 20 thương hiệu nổi tiếng chủ động gửi kiểm, cơ quan kiểm định chất lượng phát hiện khoảng 6% mẫu chứa thuốc nhuộm nhóm azo, mẫu nghiêm trọng nhất vượt chuẩn tới 190 lần. Thương hiệu nổi tiếng chủ động gửi kiểm còn như thế; còn hàng dệt may do các thương hiệu vô danh, doanh nghiệp vừa và nhỏ sản xuất, hàm lượng ra sao, có thể tưởng tượng được. Với người tiêu dùng còn có điều đáng sợ hơn: những thuốc nhuộm độc hại này căn bản không thể phát hiện ra. Nó nhìn không thấy, ngửi không ra, giặt không sạch, là ủi không hết, như ác ma bám vào trong quần áo, mọi lúc mọi nơi đang nuốt dần sinh mạng của bạn. Tiến sĩ Nguyễn Văn Hồng, Phó Giáo sư Viện Nghiên cứu Khoa học Vật liệu, Học viện Hóa học và Công trình Hóa học Đại học Trung Sơn, cho biết: những thuốc nhuộm độc hại này còn lợi hại hơn formaldehyde nhiều, bởi (tức thuốc nhuộm azo) chẳng những không tan trong nước, mà từ bề ngoài hàng dệt may cũng không thể phân biệt được.【72】
Xây nhà ở hàng loạt trên đất độc
Tạp chí “Tài Kinh” ngày 6 tháng 6 năm 2012 đưa tin: những năm gần đây, do điều chỉnh cơ cấu đất công nghiệp và đất đô thị ở Đại lục, các nhà máy ô nhiễm cao chiếm giữ vị trí đắc địa trong nội thành được di dời hàng loạt, hầu như toàn bộ các khu đất đều bị đem khai thác. Theo nghiên cứu năm 2008 của Viện Thổ nhưỡng Nam Kinh thuộc Viện Khoa học Trung Quốc: hàng nghìn nhà máy ở Giang Tô, Liêu Ninh, Quảng Châu, Trùng Khánh… di dời, khoảng 200 triệu mét vuông đất có thể tái sử dụng. Chỉ có điều, báo chí chỉ ra: lượng lớn đất độc chưa qua xử lý đã bị đem sử dụng bình thường, thậm chí xây cả chung cư nhà ở.
Chất gây ung thư trong đất tại một dự án chung cư ở Bắc Kinh vượt chuẩn nghìn lần. Trong đó, một dự án đang xây ngoài Vành đai 5 phía Đông, quận Triều Dương, Bắc Kinh, nguyên là xưởng tà vẹt chống mục thuộc Bộ Đường sắt. Xưởng này sản xuất hơn ba mươi năm, lượng lớn hóa chất đã ngấm vào đất và nước ngầm. Xưởng di dời tám năm trước, khu đất bỏ không suốt; đến đầu năm ngoái khởi công, vẫn kiểm nghiệm ra chất gây ung thư hydrocarbon thơm đa vòng (PAH) vượt chuẩn hơn nghìn lần, các chất ô nhiễm bay hơi còn lại cũng vượt chuẩn ba, bốn trăm lần.
Bộ Bảo vệ Môi trường năm 2006 tiêu tốn 1 tỷ (nhân dân tệ, dưới đây cũng vậy) tiến hành điều tra ô nhiễm đất toàn quốc, nhưng số liệu đến nay chưa công khai; chuyên gia phân tích chỉ ra: kết quả điều tra ngoài việc có thể gây hoảng loạn trong công chúng, còn sẽ gây tổn thất kinh tế khổng lồ. Trong đó, một khu đất ở Hách Sơn, Vũ Hán, Hồ Bắc nguyên thuộc nhà máy thuốc trừ sâu: năm 2006 khi chuyển thành dự án bất động sản, nhiều công nhân vì tiếp xúc với tầng đất sâu mà trúng độc. Nhà phát triển bất động sản cuối cùng kiện Cục Đất đai Vũ Hán ra tòa, được bồi thường 120 triệu, và chính quyền thu hồi khu đất, lại tốn hơn 200 triệu để xử lý.【73】
Ô nhiễm không khí
Mạng Tin tức Hoàng Hà ngày 27 tháng 9 năm 2010 đưa tin: số liệu vệ tinh toàn cầu cho thấy ô nhiễm không khí Trung Quốc nghiêm trọng nhất. “Đúng như ‘Wall Street Journal’ đưa tin hồi tháng 7, giới thẩm quyền xác nhận chất lượng không khí Trung Quốc chẳng những không tiếp tục cải thiện, ngược lại còn tiếp tục xấu đi.”
Các chất ô nhiễm chính trong không khí đô thị gồm: (1) hạt bụi có thể hít vào, bụi hạt là chất ô nhiễm chính ảnh hưởng chất lượng không khí đô thị; (2) sulfur dioxide (SO₂); (3) mưa axit.
Khí thải công nghiệp là một trong những nguồn chính gây ô nhiễm khí quyển, bao gồm bốn ngành trọng điểm: điện lực, chế tạo phi kim loại, gang thép, hóa chất. Như ngành điện lực chính là “hộ lớn” xả thải chất ô nhiễm khí quyển; niên báo thống kê môi trường Trung Quốc năm 2005 cho thấy: lượng xả sulfur dioxide của các nhà máy nhiệt điện toàn quốc là 11,11 triệu tấn, chiếm 51,3% tổng lượng xả sulfur dioxide công nghiệp toàn quốc. Quảng Đông, Giang Tô là 2 tỉnh (khu) miền Nam nằm trong top 5 về lượng xả sulfur dioxide của nhà máy nhiệt điện. Tổ máy đốt than đưa vào vận hành năm 2005 là 55 triệu kilowatt, số lắp đặt thiết bị khử lưu huỳnh chỉ khoảng 40%. Tính đến nửa đầu năm 2006, các thiết bị khử lưu huỳnh khí thải đã xây xong đưa vào vận hành tại nhà máy nhiệt điện, tỷ lệ vận hành thực tế chưa đến 60%.
Trung Quốc mỗi năm số tử vong vượt mức do ô nhiễm không khí đô thị và ô nhiễm không khí trong nhà lần lượt đạt 178 nghìn người và 110 nghìn người.
Mỗi năm, do ô nhiễm khí quyển đô thị gây ra 350 nghìn ca khám ngoại trú bệnh hô hấp, 6,8 triệu ca cấp cứu; tổn thất môi trường và sức khỏe do ô nhiễm khí quyển gây ra chiếm 7% GDP Trung Quốc.【74】
Thảm họa nước
Phó Cục trưởng Tổng cục Bảo vệ Môi trường Quốc gia Phan Nhạc viết bài kêu gào: “Ô nhiễm nước đang áp sát điểm tới hạn nguy hiểm!”
Mùa hè 2007, Trung Quốc liên tiếp xảy ra các sự kiện bùng phát tảo lam ở Thái Hồ, Điền Trì, Sào Hồ. Đây là một dấu mốc: chi phí môi trường tích tụ từ mô hình phát triển truyền thống đã đến điểm tới hạn. Hiện nay, 26% của 7 hệ thống sông lớn Trung Quốc là nước loại 5 và kém hơn loại 5; trong 9 hồ lớn có 7 hồ là nước loại 5 và kém hơn loại 5. Nước loại 5 và kém hơn loại 5 không được tiếp xúc với cơ thể người, đến làm nước nông nghiệp cũng không thể.
Trung Quốc là một trong những quốc gia nghèo tài nguyên nước bình quân đầu người nhất toàn cầu: lượng chiếm hữu bình quân đầu người chưa đến ba phần mười mức bình quân thế giới. Dù vậy, sông ngòi, hồ ao của Trung Quốc lại thành cống rãnh đổ nước thải độc hại; toàn quốc hiện có 320 triệu dân nông thôn không được uống nước sinh hoạt đạt chuẩn, trong đó, do ô nhiễm nước khiến 90 triệu người dùng nước uống không an toàn. Các sự kiện ô nhiễm nước ở Trung Quốc lớp lớp không dứt, chấn động lòng người, ô nhiễm nước của Trung Hoa đang áp sát điểm tới hạn nguy hiểm.
Theo điều tra thống kê của Tổng cục Bảo vệ Môi trường Quốc gia: năm 2006, lượng xả nước thải công nghiệp Trung Quốc đạt hơn 33 tỷ tấn; lượng nước thải công nghiệp mà bảy hệ thống sông lớn phải gánh chịu tăng theo từng ngày. Trong đó, lưu vực Hoàng Hà năm 2006 lượng xả nước thải công nghiệp đạt 3,2 tỷ tấn, lưu vực Trường Giang 13,7 tỷ tấn, lưu vực Hoài Hà 2,6 tỷ tấn, lưu vực Châu Giang 5,3 tỷ tấn, mức tăng bình quân so với năm trước khoảng 2%–3%.
Ô nhiễm nguồn diện từ nông nghiệp đã trở thành một phương diện quan trọng của ô nhiễm nước Trung Quốc. Ô nhiễm nguồn diện nông thôn chiếm tỷ trọng 30%–60% trong các loại ô nhiễm môi trường, và trở thành thủ phạm đầu sỏ của ô nhiễm nước; trong đó lượng xả COD (nhu cầu oxy hóa học) trong nước thải đã vượt tổng lượng xả của đô thị và nguồn công nghiệp cộng lại. Một mặt, ô nhiễm do lạm dụng phân hóa học hết sức kinh người. Phân hóa học bón vào đất, chỉ một phần nhỏ được cây trồng hấp thụ, phần lớn thì dưới tác dụng của nước mưa hoặc thấm xuống lòng đất gây ô nhiễm nước ngầm, hoặc theo dòng chảy bề mặt đổ vào sông ngòi, ruộng lúa, ao hồ. Do phân hóa học gây phú dưỡng hóa vùng nước hoặc khiến hàm lượng nitrat trong nguồn nước uống vượt chuẩn, nó đã trở thành “sát thủ vô hình số một” nguy hại chất lượng nước.
Trong khi ô nhiễm nông nghiệp vượt ô nhiễm công nghiệp, một nguồn ô nhiễm lớn khác, đó là nước thải sinh hoạt. Chúng lại từ mọi ngóc ngách thành thị nông thôn cuồn cuộn tuôn ra. Được biết, lượng nước thải giặt giũ của Trung Quốc một năm gần 2,2 tỷ tấn, tương đương 34 hồ chứa Thập Tam Lăng hoặc 76 hồ Côn Minh. Riêng thành phố Bắc Kinh và Thượng Hải, nước thải sinh hoạt năm 2006 lần lượt đạt 900 triệu và 1,1 tỷ tấn. Lượng xả nước thải sinh hoạt của các thành phố lớn nhỏ toàn quốc đã vượt lượng xả nước thải công nghiệp.
Trung Quốc đã là một quốc gia khô hạn thiếu nước nghiêm trọng: tài nguyên nước ngọt bình quân đầu người chưa đến 1/4 mức bình quân thế giới, xếp thứ 110 trên thế giới, đã bị Liên Hợp Quốc liệt vào một trong 13 quốc gia nghèo nước. Lượng tài nguyên nước có thể sử dụng bình quân đầu người chỉ 900 mét khối, hơn nữa phân bố cực kỳ không đồng đều. Nước ngầm của đa số thành phố Trung Quốc đã bị ô nhiễm ở mức độ nhất định, và có xu hướng nặng thêm theo từng năm. Ô nhiễm nước ngày càng nghiêm trọng chẳng những làm giảm chức năng sử dụng của vùng nước, làm gay gắt thêm mâu thuẫn thiếu hụt tài nguyên nước, mà còn uy hiếp nghiêm trọng an toàn nước uống và sức khỏe của cư dân đô thị. 80% bệnh tật của loài người có liên quan đến nước; nước xảy ra vấn đề sẽ mang đến cho con người các bệnh: ung thư, bệnh gan, sỏi, bệnh tim mạch, chứng si ngốc, v.v.
Phần thứ mười một: Lòng người lạnh nhạt, thấy chết không giơ tay cứu
Sự kiện bé Duyệt Duyệt bị xe cán chết mà không ai ra tay cứu giúp làm cả thế giới chấn động, khơi dậy làn sóng bàn luận sôi nổi của dân chúng trong ngoài nước và phần lớn báo chí. Vấn đề khuyết thiếu đạo đức của Trung Quốc mà giới thức giả bao năm nay vẫn đau xót tận tâm can, bỗng chốc biến thành đề tài nóng nhất mang tính toàn cầu. Trước sự kiện tàn khốc sống sờ sờ ấy, điều phơi bày trước toàn nhân loại đã không chỉ là sự trượt dốc nghiêm trọng của đạo đức xã hội Trung Quốc: sự máu lạnh vô tình, khuyết thiếu đạo đức của xã hội Trung Quốc đã đạt đến mức khiến người ta dựng tóc gáy, không thể tệ hơn được nữa. Người ta dùng những cách khác nhau bày tỏ sự quan tâm đến khủng hoảng đạo đức của Trung Quốc; ngoài lượng lớn bàn luận, bình luận trên mạng và báo chí, nhiều chuyên gia học giả cũng bắt đầu viết bài, thăm dò căn nguyên tầng sâu của nó. Một nhận định nhất trí là: khuyết thiếu đạo đức ở Trung Quốc là hiện tượng phổ biến ngày càng dữ dội kể từ thời đại Giang Trạch Dân, đã trở thành vấn đề xã hội mang tính quần thể không thể xem nhẹ.
Trong thời gian đó, tất cả các kênh của Đài Truyền hình Trung ương, cơ quan loa phóng thanh chính thức của Trung Cộng đều ngậm miệng không bàn về sự kiện Duyệt Duyệt, không nhắc nửa chữ, kiên quyết dứt khoát cự tuyệt đưa tin về sự kiện Duyệt Duyệt. Tệ hơn nữa, các quan chức chính quyền, Ủy viên thường vụ Chính hiệp thành phố nơi xảy ra sự kiện Duyệt Duyệt, Phó Chủ nhiệm chuyên trách Cửu Tam Học Xã Lý Cảnh Minh, và Ủy viên Chính hiệp thành phố, Chủ nhiệm Bộ môn nghiên cứu giảng dạy Chính pháp thuộc Học viện Hành chính, Trường Đảng Thành ủy Phật Sơn Lý Kiến Lệ, trong đề tài nóng “tái kiến thiết đạo đức xã hội” trên Weibo chẳng những không kiểm điểm truy trách nhiệm, ngược lại còn biện bạch: “Sự kiện Duyệt Duyệt, sự kiện bỏ rơi trẻ sơ sinh ở Nam Hải, v.v., không thể đại diện cho trình độ đạo đức của cả Phật Sơn. Lạnh nhạt là cách đánh giá này rất không khách quan.” Lý Kiến Lệ nói: “Tôi thấy trình độ văn hóa đạo đức của cả Phật Sơn so với toàn quốc phải nói là rất cao, bao gồm mức độ năng nổ của chính quyền, thái độ làm việc vì dân, v.v., trên toàn quốc đều phải xếp hàng đầu.” Lý Cảnh Minh thì tuyên bố: “Cái gọi là đạo đức trượt dốc kỳ thực cũng có những cách nhìn khác nhau; đạo đức không thể lượng hóa, không có hệ tọa độ để so sánh; những cá án kiểu như sự kiện Duyệt Duyệt không thể nói là có ý nghĩa phổ biến.”
Sự kiện Duyệt Duyệt là cá án ư?
Dưới đây là phần trích chọn từ những ví dụ tương tự mà cư dân mạng điểm lại sau khi xảy ra sự kiện Duyệt Duyệt:
– Cụ già kẹt cổ vào lan can không ai đỡ dậy đến chết
Tháng 11 năm 2010, một khách hàng từ siêu thị mua sắm đi ra đầu tiên phát hiện cụ già bị kẹt trong lan can. Nghe tiếng kêu cứu, chị Chu phụ trách trông xe cạnh lan can và người đi đường đều xúm lại, thi nhau gọi 110 và 120. Trước cụ già nguy trong sớm tối, chị Chu từng định bước lên dìu đỡ, nhưng bị những người xung quanh khuyên ngăn. Cứ như vậy, cụ già bị kẹt trong lan can đến hơn mười phút; người ta chỉ cách cụ một bước chân, vậy mà không một ai chìa bàn tay cứu mạng. Khi xe cấp cứu 120 đến nơi, cụ đã ngừng thở.
– Cán bộ hưu trí 83 tuổi ngã bên đường, đột tử giữa vòng người đứng xem
Tháng 12 năm 2010, gần ngã tư đường Lục Nhất Bắc và đường Hồ Đông ở Phúc Châu, một cụ ông tám mươi tuổi ngã trên vỉa hè. Năm sáu người vây xem, không ai ra tay. Đúng lúc hai người phụ nữ định đỡ cụ dậy, một câu “nhắc nhở thiện ý” của người bên cạnh lại khiến họ rụt tay về. Cụ già cô độc nằm trên mặt đường lạnh giá, cho đến khi sinh mệnh chấm dứt.
– Nữ sinh 14 tuổi bị nhiều nam sinh cưỡng hiếp, bạn học vây xem hò reo cổ vũ
Tiểu Lan 14 tuổi trong thời gian nội trú bị hai nam sinh cùng trường lôi vào ký túc xá nam; khi bị kéo đến cửa phòng ngủ lớn, Tiểu Lan liều mạng bám chặt khung cửa. Em nghe thấy hơn 10 nam sinh trong phòng cùng hô: “Cố lên! Cố lên!” “Đầu tiên là La Quốc Hào làm nhục em. Thấy em giãy giụa quá dữ, Lỗ Tố Cường và Tống Lâm liền đến giữ chặt tay chân em. Sau đó những kẻ làm nhục em lần lượt là Vi Hạo, Lỗ Tố Cường, Tống Lâm và Chu Lực Đào. Nhưng Lỗ Tố Cường chưa đắc thủ.” 5 nam sinh đều là học sinh lớp 9 (3), lớn nhất 17 tuổi, nhỏ nhất 15 tuổi.
– Cụ già Thâm Quyến ngã trong khu dân cư 20 phút không ai đỡ, chết thảm
Tháng 1 năm 2010, tại thôn Ích Điền, quận Phúc Điền, thành phố Thâm Quyến, cụ Tiêu Vũ Sinh 78 tuổi ngã trong khu dân cư; bảo vệ và người qua đường không một ai bước lên dìu đỡ. Hơn 20 phút sau, con trai cụ, anh Tiêu ra ngoài mới phát hiện: cụ già nằm sấp trơ trọi trên mặt đất, trán vỡ chảy máu, mũi áp sát mặt đất, đã không còn hơi thở.
– Tài xế vì bảo vệ hành lý hành khách trúng năm nhát dao, hành khách lạnh lùng đứng nhìn
Tháng 12 năm 2010, tại khu Nam Bến xe khách đường dài Tế Nam, một chuyến xe khách từ Tế Nam đi Hà Trạch còn 15 phút nữa xuất bến. Lúc này hai gã đàn ông không mua vé lại cứ đòi xông lên xe, còn ngang ngược lục lọi hành lý của hành khách trên xe; tài xế Lý Quốc Cường anh dũng bước lên ngăn cản. Không ngờ trong lúc giằng co, một tên hung đồ cùng hung cực ác rút dao gọt hoa quả đâm liền Lý Quốc Cường năm nhát; Lý Quốc Cường đổ gục xuống vũng máu. Trơ mắt nhìn hung đồ đâm tài xế, hành khách trên xe không một ai chìa tay cứu giúp.
– Cụ bà bảy mươi tuổi ở Trùng Khánh ngã giữa phố sầm uất, đám đông vây xem không ai đỡ
Một cụ bà bảy mươi tuổi ngã giữa phố xá sầm uất, kéo theo đám đông vây xem; không ít người thiện ý gọi điện cấp cứu, nhưng không ai “dám” đến gần cụ bà. Mãi đến khi một cô gái xinh đẹp đi ngang, chủ động đến đỡ cụ. Nhưng đúng lúc cô ra tay cứu giúp, tại hiện trường cũng có người “tốt bụng” nhắc nhở: “Đừng đỡ bà ấy, coi chừng bị vu cho đấy, chờ 120 đến rồi hẵng hay.” Đây là một cảnh xảy ra tháng 9 năm 2010 trên đường Trung Sơn, Bắc Bội. Cư dân mạng “Thiếu niên bao công đầu” vừa khéo cùng bạn học đi qua, chứng kiến toàn bộ quá trình và dùng máy ảnh ghi lại.
– Cô gái ở Phúc Châu tìm cái chết, khỏa thân xuống sông; người vây xem tranh nhau quay chụp không cứu
Một cô gái người Nội Mông tự xưng bị bạn trai lừa đến Phúc Châu, nhất thời mất lý trí định nhảy sông quyên sinh. Khi cô khỏa thân chầm chậm bước xuống dòng sông lạnh giá, nhiều người dân vây xem trên cầu chẳng những không kịp thời cứu giúp, ngược lại thi nhau rút điện thoại tranh chụp. Dưới sự khuyên nhủ của cảnh sát, cô gái cuối cùng đồng ý lên bờ; vừa được kéo khỏi mặt nước, mấy thanh niên lại rút điện thoại ra, còn hô: nhanh, chụp nhanh lên.
–Trẻ sơ sinh bị bỏ rơi bên đường phố xá bốn ngày không ai đoái hoài, bị chết cóng
Tháng 11 năm 2010, trên đường phố huyện Lan Tây, thành phố Tuy Hóa, Hắc Long Giang, xảy ra một cảnh xé lòng: một trẻ sơ sinh bị vứt bỏ ngoài phố.
Suốt 4 ngày, không một người qua đường nào quan tâm đến đứa trẻ đáng thương ấy; cuối cùng mùa đông giá lạnh đã cướp đi sinh mệnh tươi non của em. Theo học sinh trường gần đó kể, em bé bị vứt ở đấy vào tối ngày 21 tháng 11. Nơi em bị bỏ rơi không hề hẻo lánh, thường ngày người qua lại cũng rất đông. Học sinh nói: sau khi phát hiện đứa trẻ, các em đã báo cảnh sát, nhưng ba ngày sau cảnh sát mới đến, đưa thi thể em bé về nhà tang lễ.
– Người đàn ông định nhảy lầu bất thành: có kẻ đánh cược, có kẻ giục nhảy nhanh
Tháng 2 năm 2010, một nam thanh niên ở Trương Gia Giới trèo lên nóc tầng bảy một trung tâm thương mại lớn, định gieo mình tự sát. Hành vi quá khích của chàng trai trẻ kéo theo đông đảo người đi đường vây xem. Đám người vây xem đủ hạng: có kẻ cười suốt, có người vẻ mặt trầm trọng, không ít người còn rút điện thoại chụp ảnh. Theo cư dân mạng chứng kiến tại hiện trường tiết lộ: chàng trai nhiều lần đổi tư thế, cảnh tượng vô cùng nguy hiểm, nhưng mấy lần đều không nhảy xuống. Có người dân bắt đầu lải nhải: “Muốn nhảy thì nhảy nhanh lên, tôi còn phải đi mua rau nấu cơm đây.” “Ai đời đòi nhảy lầu lại đứng đó không nhảy, thật bực mình.” “Không nhảy thì xuống đi, đứng đó ngắm cảnh à!” Thậm chí có kẻ bắt đầu đặt cược đánh cuộc xem người trên lầu rốt cuộc có nhảy xuống hay không…
–Đám đông vây xem nhưng không ai ra tay cứu, thiếu niên bỏ mạng nơi ao cá
Tháng 8 năm 2009, tại thôn Hậu Sơn, trấn Tân Điếm, Phúc Châu, một thiếu niên 12 tuổi xuống nghịch nước ở một ao cá nhỏ chừng trăm mét vuông và chết đuối. Nhưng trong khoảng thời gian từ khi phát hiện thiếu niên đuối nước đến lúc 120 đến hiện trường, hiếm ai chìa tay cứu giúp; đợi đến khi một người đàn ông tốt bụng vớt em lên, mọi thứ đã quá muộn. Người tốt bụng này nói: nếu đứa trẻ được cứu sớm vài phút, có lẽ đã không chết.
–Tiểu thương sáu mươi tuổi nhận liền bốn tờ tiền giả, uất chết giữa phố; người vây xem hôi sạch hoa quả
Mấy tờ tiền giả, một mạng người, một tấn bi kịch nhân gian. Vì trong một tuần liên tiếp nhận phải 4 tờ tiền giả, người tiểu thương 62 tuổi uất khí công tâm, gục xuống bên sạp hoa quả. Điều đáng khinh bỉ là: ngay sau khi tiểu thương đột tử ngã xuống, hơn 700 kg hoa quả còn lại bị một số người đi đường vừa mua vừa lấy, vơ vét sạch trơn trong nửa tiếng đồng hồ. Đây là cảnh xảy ra tháng 10 năm 2009 tại chợ Kim Cốc, thành phố Lâu Để.
– Cô gái phát bệnh tâm thần trên tàu hỏa cởi quần áo, hơn 10 người xúm vào quay chụp
Chiều ngày 30 tháng 10, trên chuyến tàu T131 từ Đại Liên đi Thượng Hải, một cô gái trẻ đột phát bệnh tâm thần, cởi quần áo trước đám đông. Đúng lúc nhân viên trên tàu bận trấn an tâm trạng người bệnh, khoảng hơn 10 hành khách nam mặc kệ tiếng thét kinh hoàng của nữ bệnh nhân, cầm điện thoại có chức năng chụp ảnh, quay phim xúm lên quay chụp; trưởng tàu tức giận quát mắng những hành khách này: “Quá đê tiện, quá vô đạo đức.”
–Xe tông người trên phố Quế Lâm: người trong nước lạnh nhạt, du khách nước ngoài điều khiển giao thông
Tháng 9 năm 2009, trên đường phố Quế Lâm xảy ra tai nạn xe, một người đàn ông bị tông ngã. Đông đảo dân chúng vây xem nhưng không ai chìa tay cứu giúp. Một du khách nước ngoài đứng ra giúp đỡ người bị thương, và điều khiển dòng giao thông đang rơi vào hỗn loạn.【76】
– Chính quyền không hành động, người lang thang chết cóng trước cổng trạm y tế
Đài truyền hình Tân Đường Nhân ngày 17 tháng 12 năm 2011 đưa tin: một cư dân mạng Đại lục tiết lộ “một người lang thang chết cóng ngoài cổng lớn Trạm y tế trấn Hoa Tư, huyện Lam Điền”; tin truyền ra, cảnh ngộ bi thảm của người lang thang và sự lạnh nhạt vô tình của chính quyền đã khơi dậy cơn phẫn nộ của đông đảo cư dân mạng.
Từ ngày 29 tháng 11 đến 11 tháng 12, cư dân mạng “Bộ Thực 99” trước sau sáu lần đăng bài trên diễn đàn Hoa Thương quan tâm đến một người lang thang đói rét giao khốn ngoài cổng Trạm y tế trấn Hoa Tư, huyện Lam Điền, Thiểm Tây, mong thu hút sự chú ý của các ban ngành liên quan.
Mấy ngày đầu, người lang thang ấy còn có chút sinh khí. Đến ngày 2 tháng 12, người lang thang đã hai tay tím cóng, toàn thân mềm nhũn. Nhưng lúc này các ban ngành chính quyền liên quan vẫn không ai đoái hoài. Ngày 11 tháng 12, người lang thang cuối cùng chết cóng ngay trước cổng trạm y tế. Cư dân mạng này cho biết anh “từng vô số lần gọi điện cho chính quyền trấn và đồn công an địa phương, nhưng bên kia đều nói không thuộc quyền quản của họ”. Loạt bài đăng tựa như một cuộc “tường thuật trực tiếp trên mạng về quá trình tử vong của người lang thang”, khiến đông đảo cư dân mạng xé lòng. Thế nhưng điều càng khiến cư dân mạng phẫn nộ là sự lạnh nhạt vô tình của các ban ngành chính quyền; nhiều cư dân mạng bình luận bày tỏ phẫn nộ trước “hành vi không hành động” của chính quyền địa phương.
Một cư dân mạng “Thương Châu Đản Đản” chỉ ra: “Suốt ngày ra rả hô quan tâm dân sinh, quan tâm đời sống dân chúng, lẽ nào chỉ là một câu nói suông? Các ban ngành hữu quan nên tự kiểm điểm lại đi.” Một cư dân mạng Vân Nam thì mỉa mai xã hội ngày nay: “Cửa son rượu thịt ôi, ngoài đường xương chết cóng… Chuyện như thế đã thật sự xảy ra rồi!” Cũng có cư dân mạng chất vấn vì sao người chụp ảnh không giúp người lang thang. Về việc này, một cư dân mạng Quảng Đông phản bác: “Đây là chuyện một người chụp ảnh xoay chuyển nổi sao? Anh ta giúp xuể không? Người đưa tin lẽ nào chỉ chụp mỗi một người này?” Một cư dân mạng Giang Tô khác cũng đồng tình: “Đừng đẩy trách nhiệm của chính quyền sang cá nhân; những bức ảnh này tương lai có thể cứu không phải một hai người mà là cả một đám người!”
Theo Nam Phương Nhật báo đưa tin: sau sự việc, chính quyền trấn Hoa Tư và đồn công an phủ nhận từng nhận được điện thoại phản ánh việc này. Nhưng địa điểm người lang thang chết cóng chỉ cách trụ sở chính quyền trấn vỏn vẹn 100 mét, cách đồn công an cũng chỉ 500 mét, cho dù họ không nói dối, vẫn không thể chối bỏ trách nhiệm thấy chết không cứu của mình.
– Bé gái bị gã nhặt rác cưỡng hiếp trong nhà vệ sinh công cộng, hơn 40 người vây xem không ai ngăn chặn
Tờ “Yên Triệu Đô thị báo” đưa tin: khoảng 4 giờ chiều ngày 18 tháng 4 năm 2005, trong một nhà vệ sinh công cộng giữa phố xá sầm uất Hành Thủy, một bé gái khi vào nhà vệ sinh bị gã đàn ông nhặt rác bám theo cưỡng hiếp. Điều càng không thể chịu đựng nổi là: thời gian bé gái bị hại kéo dài hơn 20 phút, tại hiện trường có hơn 40 người dân vây xem, vậy mà không một ai ra tay ngăn chặn.
– Thiếu nữ 15 tuổi bị lột trần diễu phố không ai cứu giúp, sau đó bị 4 kẻ cưỡng hiếp tập thể
Tóm tắt sự việc: ba cô gái xô một nữ sinh 15 tuổi ngã xuống đất, đấm đá vào bụng và ngực em, ép em cởi hết quần áo, lôi vào quán net bêu trước đám đông. Trước cô gái trần trụi, mọi người chẳng những không một ai cứu giúp, ngăn chặn hành vi ác hay báo cảnh sát, còn không ngừng chỉ trỏ, bình phẩm, dẫn đến việc sau đó em bị bốn nam thanh niên cưỡng hiếp tập thể, tạo nên thảm án kinh thiên động địa. Từ đó nữ sinh này bốn năm đóng cửa không ra ngoài, thân tâm bị tàn phá nghiêm trọng.
Sự máu lạnh nhân tính mang tính quần thể
Tháng 10 năm 2011, Đại học Kinh tế Thương mại Thủ đô cùng 3 trường đại học liên hợp công bố “Điều tra dân ý người tiêu dùng Đại lục về vấn đề lòng tin xã hội”, khảo sát độ tin cậy của dân chúng đối với xã hội Trung Quốc từ 3 tầng diện: chính trị, kinh tế và xã hội. Về câu hỏi “người già ngã có nên đỡ không”, cao tới 87,4% dân chúng cho rằng nguyên nhân không thể đỡ người già là sợ rước họa vào thân.
Trong một cuộc điều tra khác của Viện Khoa học Xã hội Thượng Hải công bố giữa tháng 12 năm 2011, có 90,2% số người cho rằng thành thật giữ tín sẽ chịu thiệt ở những mức độ khác nhau. Một bộ phận thanh thiếu niên khi theo đuổi tối đa hóa giá trị cá nhân đã quá nhấn mạnh cái thực dụng thực lợi, dẫn đến ranh giới đạo đức mơ hồ không rõ.
Tỷ lệ mà hai cuộc điều tra xã hội này cho thấy 87,4% và 90,2% cùng với tỷ lệ người thấy chết không cứu cao đến thế trong sự kiện Duyệt Duyệt (hơn hai mươi người chỉ có một người ra tay cứu giúp), đều nói lên rằng: khuyết thiếu đạo đức, nhân tính lạnh nhạt ở Trung Quốc Đại lục tuyệt không phải sự kiện cá thể, mà là hiện tượng phổ biến.
Sau khi Trung Cộng dựng chính quyền, một mặt, nó dùng thuyết vô thần và tuyên truyền phản truyền thống lâu dài để dần dần ăn mòn quan niệm đạo đức của người Trung Quốc; mặt khác, Trung Cộng hết lần này đến lần khác phát động các cuộc đấu tranh, vận động phản nhân tính, nhấn mạnh phải tàn khốc vô tình với kẻ thù, khiến người ta ngày càng trở nên coi nhẹ sinh mạng. Đặc biệt hơn hai mươi năm gần đây, người dân trong nước, trong cơn cuồng nhiệt tựa tôn giáo “mọi thứ hướng về tiền”, “im hơi lặng tiếng phát tài lớn”, đã hình thành với Trung Cộng một sự ăn ý ngầm: chỉ cần ủng hộ Trung Cộng, Trung Cộng liền để cho phát tài, ngầm cho phép chìm đắm thanh sắc khuyển mã. Thứ khế ước xã hội biến thái này đã tăng tốc đà trượt dốc đạo đức của xã hội. Đồng thời, do Trung Cộng phá hoại pháp trị, pháp luật hữu danh vô thực, xã hội Trung Quốc hơn hai mươi năm gần đây đã hình thành một phản lý: làm người tốt không được báo đáp tốt, làm kẻ xấu lại phất lên phơi phới. Người quan tâm kẻ khác thì ngược lại bị vu hãm; kẻ vu hãm người khác lại ung dung ngoài vòng pháp luật. Chính sách “diệt chủng quần thể” đối với Pháp Luân Công do Giang Trạch Dân phát động và dùng dối trá cùng bạo lực duy trì hơn mười năm, “đánh chết coi như đánh chết không, đánh chết tính là tự sát”, càng là đang bảo người Trung Quốc: đừng làm người tốt. Thế là truyền thống bị vứt bỏ với gia tốc, lòng người trầm luân chưa từng có.
Phần thứ mười hai: Ánh bình minh của nhân tính
Ông Cao Trí Thịnh trong tác phẩm “Có ai từng chiến thắng nhân tính” của mình chỉ ra: “Tuyên chiến với tín ngưỡng của con người là ngu xuẩn nhất, bởi lẽ đó là tuyên chiến với nhân tính; từ khi có lịch sử đến nay, nhân loại chưa từng có ghi chép về bất kỳ thế lực nào từng chiến thắng nhân tính, sau này cũng sẽ không có. (Chính quyền Trung Cộng) đối với tín đồ Cơ Đốc, đối với Pháp Luân Công đã ngu xuẩn chọn hành động ác là khai chiến với nhân tính, mà nhân tính chưa từng bị bất kỳ thế lực hùng mạnh nào đánh bại.”
Đúng vậy, như ông Cao Trí Thịnh nói, với những người tuân giữ lương tri đạo đức: “Thần ở cùng chúng ta!” Đó chính là chỗ sức mạnh của chúng ta.
Thoái Đảng – Đoàn – Đội: cuộc phục hưng đạo đức tự giác trong dân gian
Phong thái mà các học viên Pháp Luân Công thể hiện một cách tổng thể trong sự kiện “25 tháng 4” đã làm nổi bật lên đặc điểm thời đại lợi dục che mờ tâm trí “im hơi lặng tiếng phát tài lớn” của Giang Trạch Dân; lấy cái chính của quần thể ấy soi ra cái bất chính của Giang và Trung Cộng. Đây là khởi đầu tốt đẹp của việc dân chúng quy mô lớn đề cao đạo đức theo tiêu chuẩn truyền thống năm nghìn năm “Chân – Thiện – Nhẫn”, tu tâm hướng thiện, trở về với đạo đức truyền thống Trung Hoa.
Bậc hiền nhân Tử Sản thời Xuân Thu từng nói: “Quân tử trưởng quốc gia giả, phi vô hối chi hoạn, nhi vô lệnh danh chi nan… Phù lệnh danh, đức chi dư dã. Đức, quốc gia chi cơ dã. Hữu cơ vô hoại, vô diệc thị vụ hồ? Hữu đức tắc lạc, lạc tắc năng cửu.” Ý là: “Người quân tử coi sóc việc nước việc nhà, không lo vì thiếu của cải, mà lo vì không có tiếng thơm… Nói đến tiếng thơm, nó là cỗ xe chuyên chở đức hạnh; đức hạnh là nền móng của quốc gia và gia thất. Có nền móng thì không đến nỗi sụp đổ, chẳng phải ngài cũng nên dốc sức vào việc này sao? Có đức hạnh thì vui, vui thì mới bền lâu.” Một người biết quý tiếc thanh danh của mình, chứng tỏ thiện niệm còn đó, lòng liêm sỉ còn tồn, vốn là một việc tốt. Mục đích giảng chân tướng của các học viên Pháp Luân Công chính là để thức tỉnh lương tri và bản tính con người, để mỗi người đều không tham dự vào cuộc bức hại người lương thiện. Bản tính con người tiên thiên vốn là lương thiện, chỉ là bị thế tục và dối trá vùi lấp; khi cái tôi chân chính của con người tỉnh dậy, ắt sẽ đưa ra lựa chọn đúng đắn giữa thiện lương và tà ác.
Vào thời Trung Quốc cổ đại, văn hóa Thần truyền là cội rễ của chúng ta, cùng gốc cùng tổ, cùng là con cháu Hoa Hạ; quốc gia tuyệt không phải công cụ bạo lực, pháp luật cũng tuyệt không phải sự thể hiện ý chí của giai cấp thống trị. Văn hóa là để con người dùng tâm pháp tu dưỡng bản thân, kiềm chế cái ác trong nhân tính, không ngừng đề cao đạo đức tự thân; còn pháp luật là sự ước thúc bên ngoài đối với con người, thông qua trừng ác để bảo vệ xã hội. Pháp luật truy về nguồn cội là đến từ giới mệnh của Thần, nên người xưa coi quyền lực là thần khí. Khổng Tử giảng: “Đốc tín hiếu học, thủ tử thiện đạo. Nguy bang bất nhập, loạn bang bất cư. Thiên hạ hữu đạo tắc hiện, vô đạo tắc ẩn. Bang hữu đạo, bần thả tiện yên, sỉ dã; bang vô đạo, phú thả quý yên, sỉ dã.” Ý là: “Kiên định niềm tin, chăm chỉ học tập, giữ vững đạo lành đến chết không đổi. Không vào nước nguy, không ở nước loạn. Thiên hạ chính trị thanh minh, tuân theo đạo đức thì ra thực hiện hoài bão; thiên hạ đen tối thì lui về ẩn dật. Nước có đạo mà mình nghèo hèn, đó là nhục; nước vô đạo mà mình giàu sang, cũng là nhục.” Người xưa tin chắc thiện ác hữu báo hiểu rằng: đây không chỉ là đức hạnh cao thượng, kỳ thực cũng là phương cách bảo toàn chính mình. Nghe lệnh tà ác là trợ Trụ vi ngược, ắt gặp báo ứng. Có lẽ người hiện đại không thể đạt đến cảnh giới như thế, vậy thì chúng ta ít nhất có thể làm được: tránh xa tà ác. Lòng người sinh một niệm, trời đất thảy đều hay; những ai giữ vững được lương tri, thiện niệm của họ sẽ định ra tương lai tốt đẹp cho chính mình.
Dưới sự cảm triệu của “Cửu Bình Cộng sản Đảng” (Chín bài bình luận về Đảng Cộng sản), hàng trăm triệu dân chúng bắt đầu tự giác gột rửa đạo đức tự thân, thoát thai hoán cốt ra khỏi văn hóa Đảng Cộng sản, trở thành con người sạch sẽ tinh tươm. Cuộc phục hưng đạo đức tự phát trong dân gian này đang thay đổi mạnh mẽ hiện trạng quốc gia, đặt nền kết cấu cơ sở mới cho xã hội, đây là cuộc chuyển đổi xã hội trọng đại lấy đạo đức mới làm nền móng. Một trăm sáu mươi triệu người lựa chọn lại, nắm giữ lại vận mệnh của chính mình, thuận theo trào lưu lịch sử, sẽ chủ đạo không gì sánh nổi hướng đi và vận mệnh tương lai của dân tộc Trung Hoa.
Dân chúng đứng lên phản bức hại
Trong thời kỳ khủng bố Giang Trạch Dân tàn khốc bức hại học viên Pháp Luân Công, ngày càng nhiều dân chúng biết học viên Pháp Luân Công là người tốt; nhiều người bằng đủ cách phản đối và ngăn chặn cuộc bức hại của Trung Cộng đối với Pháp Luân Công. Có nơi gần như cả thôn, bao gồm cả cán bộ thôn, cùng viết thư liên danh và trịnh trọng điểm chỉ, dũng cảm đứng ra yêu cầu thả học viên Pháp Luân Công.
Chiều ngày 8 tháng 8 năm 2004, sáu cảnh sát huyện Hy Thủy, Hồ Bắc xông vào nhà học viên Pháp Luân Công Diêu Vọng Lai ở thôn Cửu Bình, trấn Chu Điếm, Hy Thủy, mưu toan bắt cóc Diêu Vọng Lai. Người nhà họ Diêu lấy lý lẽ tranh biện, kháng cự hành vi phi pháp của họ; đám cảnh sát tức tối giở thói bạo lực, kinh động dân làng thôn Cửu Bình. Người ta từ ruộng đồng, bờ bãi, trong nhà kéo đến nhà họ Diêu; đến cả trưởng thôn cũng sang khuyên cảnh sát đừng bắt người tốt. Đám cảnh sát nhất quyết đòi bắt người, chọc giận hơn một trăm dân làng có mặt. Mọi người lũ lượt đứng ra đối峙 với đám cảnh sát phi pháp; cuối cùng đám cảnh sát bất pháp đành từ bỏ kế hoạch bắt người, hớt hải bỏ đi.
Tối ngày 17 tháng 9 năm 2006, đồn công an đường phố Hồng Đảo, quận Thành Dương, thành phố Thanh Đảo chỉ huy nhân viên liên phòng mưu toan bắt cóc học viên Pháp Luân Công Triệu Vũ Quần ở thôn Tây Đại Dương, Hồng Đảo. Dân làng nhận được tin chạy ra vây chặt đám người bất pháp, giúp Triệu Vũ Quần nhanh trí thoát đi; dân làng còn kiên quyết ngăn chặn hành vi bọn ác nhân định bắt vợ Triệu Vũ Quần làm con tin, buộc chúng từ bỏ âm mưu bắt cóc.
Ngày 21 tháng 12 năm 2010, tại thôn Trung Thắng, xã Thượng Nhai Cơ, thành phố Phú Cẩm, tỉnh Hắc Long Giang, học viên Pháp Luân Công Viên Ngọc Long cùng con trai Viên Thủ Giang, con dâu Cung Kim Phân, ba người bị cảnh sát Trung Cộng cưỡng đoạt phi pháp; trên 95% dân làng của cả thôn, bao gồm cả cán bộ thôn, liên danh ra sức bảo lãnh rằng ba người đều là người tốt cao thượng, yêu cầu nhà đương cục lập tức thả người, cũng chấn động một thời. Khi học viên Pháp Luân Công bị bắt cóc, gần như toàn bộ dân làng của cả thôn đều dám vì nghĩa mà lên tiếng: chẳng những ký tên điểm chỉ trên thư liên danh, còn trịnh trọng ấn dấu vân tay lên đó. Điều thể hiện không chỉ là trượng nghĩa, mà càng là sự công nhận nhân phẩm của học viên Pháp Luân Công.
Lưu Xã Hồng, nguyên quán thành phố Hàm Ninh, tỉnh Hồ Bắc, trước khi tu luyện Pháp Luân Công là “thanh niên có vấn đề” nổi tiếng gần xa: do chịu ảnh hưởng của thói xấu xã hội mà nhiễm tật hút ma túy; khi cơn nghiện phát tác, để gom tiền mua ma túy thì không từ thủ đoạn, khiến người ta tránh không kịp, ai thấy cũng sợ; vì hút ma túy, ẩu đả mà nhiều lần vào tù, từng lao động cải tạo bốn năm ở Sa Dương. Cơn nghiện chẳng những hút cạn tiền của trong nhà, còn tàn phá thân thể Lưu Xã Hồng: tuổi còn trẻ mà hai chân phù thũng, toàn thân đen sạm, suýt mất mạng. Cuối năm 2006, Lưu Xã Hồng bắt đầu tu luyện Pháp Luân Công; chỉ vỏn vẹn bốn tháng đã cai được cơn nghiện nhiều năm, trở nên thân thể khỏe mạnh, mặt mày hồng hào. Anh chiểu theo “Chân, Thiện, Nhẫn” mà Pháp Luân Công dạy để yêu cầu bản thân, học được cách thiện đãi người khác, kính già yêu trẻ, còn giúp việc nhà, vứt bỏ triệt để cả bộ thói hư tật xấu trước kia, thoát thai hoán cốt, biến thành một con người khác. Ai biết trải nghiệm của anh đều không khỏi kinh ngạc. Khi bà con làng xóm nghe tin Lưu Xã Hồng bị bắt, họ lũ lượt ký tên chứng minh quá trình Lưu Xã Hồng từ người xấu biến thành người tốt: tu luyện Chân Thiện Nhẫn, đọc sách Pháp Luân Công hơn một tháng, từ đó chẳng những không hút ma túy, về sau đến thuốc lá cũng bỏ. Mong công an thả người.
Tháng 2 năm 2009, một sự kiện thư liên danh của dân chúng chính nghĩa đòi công đạo cho học viên Pháp Luân Công xảy ra ở Phủ Thuận, Liêu Ninh đã làm chấn động các đầu sỏ Trung Cộng như Chu Vĩnh Khang, La Cán. Bấy giờ, học viên Pháp Luân Công Từ Đại Vi, nhà ở trấn Anh Ngạch Môn, huyện Thanh Nguyên, thành phố Phủ Thuận, tỉnh Liêu Ninh, sau tám năm bị Trung Cộng giày vò trong ngục mới được ra tù; nhưng trong lao ngục của Trung Cộng, anh đã chịu ngược đãi tàn khốc lâu dài: bị còng tay cùm chân thời gian dài, đánh đập tàn nhẫn, treo người (“thượng đại quải”), cưỡng chế bơm thức ăn, đánh bằng ống cao su, châm kim, dùi cui điện chích điện, tiêm thuốc tàn phá thần kinh trung ương, v.v. Khi ra tù, Từ Đại Vi mà người nhà nhìn thấy đã tóc bạc hoa râm, gầy trơ xương, trên người nhiều vết thương do dùi cui điện chích, tay chân phù thũng, đầu gối phải và mắt cá chân có sẹo, da vùng mông hoại tử, tím đen. Người nhà đưa anh vào viện; mười ba ngày sau, Từ Đại Vi ôm oan lìa đời, chỉ mới ba mươi sáu tuổi. Dân làng thuần phác địa phương xuất phát từ nghĩa phẫn, trước tiên tự phát tổ chức hai xe tải người kéo đến nhà tù Đông Lăng đòi công đạo; trong tình huống nhà tù không đưa ra bất kỳ trả lời nào, ba trăm bảy mươi sáu người của năm thôn đã ký tên mình lên lá đơn khiếu nại vạch trần sự bức hại của nhà tù.【77】
Lựa chọn tuân theo lương tri
Khi động đất Vấn Xuyên, dân chúng cứu giúp lẫn nhau, trong nguy nan của thiên tai thể hiện ra mặt lương thiện, thuần phác trong thiên tính con người.
Sau khi bao nhiêu người nhìn mà như không thấy, một cụ già nhặt ve chai đã cứu bé Duyệt Duyệt đưa đến bệnh viện.
Trần Quang Thành trốn thoát khỏi ngôi làng bị phong tỏa nghiêm ngặt, nhận được sự cứu giúp liều chết của dân chúng chính nghĩa. Những người này có lẽ với ông vốn không quen biết, nhưng được sự tích của ông cổ vũ, họ cũng bằng tinh thần vô tư của chính mình, cùng nhau thể hiện bản sắc anh dũng đại vô úy dưới ách thống trị tàn khốc của Trung Cộng.
Cảnh sát Trung Quốc là một quần thể đặc thù: trong môi trường bại hoại và áp lực tà ác nhường ấy, trong số họ vẫn có nhiều người tấm lòng trước sau lương thiện. Đặc biệt trong cuộc bức hại Pháp Luân Công, khá nhiều cảnh sát tuy không xoay chuyển nổi cục diện tà ác, nhưng họ cũng luôn lợi dụng đủ mọi điều kiện để chiếu cố các học viên Pháp Luân Công.
Ngày 10 tháng 5 năm 2011, mấy học viên Pháp Luân Công khi trả lời phỏng vấn Đài Phát thanh Minh Huệ đều nói đến việc những người trong hệ thống công – kiểm – pháp của Trung Cộng lợi dụng môi trường công tác bảo vệ học viên Pháp Luân Công, cố hết sức bù đắp lỗi lầm.
Học viên Pháp Luân Công, bà Lý kể một ví dụ thế này: “Một cảnh sát của công an cục, học viên Pháp Luân Công thường xuyên không ngừng giảng chân tướng cho anh ấy. Sau khi minh bạch chân tướng, anh ấy liền ngấm ngầm bảo vệ học viên Pháp Luân Công, còn tiết lộ một số thông tin của học viên Pháp Luân Công cho các học viên bên ngoài. Những lãnh đạo bức hại Pháp Luân Công, lãnh đạo công an cục, những người liên quan, anh ấy cũng tiết lộ thông tin của họ ra; học viên Pháp Luân Công đưa những thông tin này lên Minh Huệ Net, lên bảng ác nhân, như thế có sức răn đe rất lớn đối với ác cảnh địa phương. Những ví dụ như thế rất nhiều.”
Học viên Pháp Luân Công, bà Đồng có một người bạn làm việc trong hệ thống công an; bà nói người bạn này những năm qua luôn lợi dụng điều kiện thuận lợi trong công việc để bảo vệ học viên Pháp Luân Công, cố gắng giảm nhẹ sự bức hại đối với họ. “Từ khi bức hại Pháp Luân Công năm 99 đến nay, anh ấy thường báo cho chúng tôi một số thông tin bên trên, để tôi có phòng bị. Với học viên Pháp Luân Công bị bắt cóc phi pháp vào trại tạm giam, đêm đến phiên anh ấy trực ban canh giữ, anh ấy đều mở còng tay cho học viên Pháp Luân Công, tạo thuận tiện, cho uống chút nước, đi vệ sinh. Điều này thông thường là tuyệt đối không được phép. Có lần gặp một học viên Pháp Luân Công cao tuổi, anh ấy không đành lòng, đêm đó định thả bà đi. Vị học viên này sợ liên lụy người ta nên không đi, nhưng bà cụ vô cùng cảm động, vô cùng biết ơn anh. Còn một lần, tôi nhớ ở phòng thẩm vấn, khi anh ấy trực ban, gặp một học viên Pháp Luân Công nam trẻ tuổi bị còng trên ghế cọp. Thông thường trong phòng thẩm vấn, học viên Pháp Luân Công nam trẻ tuổi không bị bức hại chết cũng bị làm cho tàn phế. Anh ấy thấy tình cảnh đó liền nhanh chóng giúp học viên này: gọi điện về nhà cho anh ta, giúp học viên này giữ được tính mạng. Người nhà biết tin lập tức nhờ người giải cứu học viên Pháp Luân Công trẻ tuổi này ra ngoài, không bị bức hại. Còn một lần anh ấy bị phái theo đồn công an đi bắt đệ tử Đại Pháp. Đến nơi, anh ấy nhanh trí bật đèn pin rọi lên cửa sổ nhà học viên này ám hiệu có chuyện. Học viên này thấy ánh đèn liền theo cửa sau nhà mình thoát đi. Tôi biết anh ấy những năm qua vẫn luôn tận sức mình giúp đỡ đệ tử Đại Pháp, mà không màng bất kỳ lợi lộc nào. Điều này tôi thật sự vô cùng khâm phục.”【78】
Có cảnh sát nói với học viên Pháp Luân Công: “Có lần bên trên nhận được tố giác bảo tôi đi bắt người; nhưng tôi nghĩ: bảo tôi bắt người chứ có ai quy định tôi nhất định phải bắt được đâu, thế là tôi đi dạo một vòng rồi về.”
Còn một cảnh sát nói: “Một lần rượt đuổi học viên Pháp Luân Công, tôi hăng hái chạy đầu tiên; sắp bắt được thì tôi cố ý đột nhiên ngã sấp mặt, người không đuổi kịp, bên trên còn biểu dương tôi tích cực.”
Một cảnh sát khác nói: cấp trên bảo anh ta đến nhà một học viên Pháp Luân Công lục soát sách; anh ta chỉ đảo qua một vòng lấy lệ, rồi báo cáo chẳng có gì cả, êm xuôi cho qua.
Còn một phó chánh án tòa án phụ trách hình sự nói: “Tôi đem tất cả các vụ án Pháp Luân Công đều làm thành ‘bảo lãnh tại ngoại chữa bệnh’ mà kéo dài treo đó.”【79】
Công khai trực diện thể chế tà ác trước tòa
Ngoài dân thường ra, không ít trí thức, bao gồm một bộ phận luật sư trong cục diện nghiệt ngã Trung Cộng tà ác bức hại Pháp Luân Công, đã dám kiên trì công đạo, chính nghĩa; bằng trí tuệ và dũng khí của mình, mặt đối mặt thách thức cuộc trấn áp phi pháp của Trung Cộng, thách thức tòa án – thẩm phán vi phạm pháp luật, dốc sức bảo vệ tôn nghiêm của pháp luật chân chính, bảo vệ tôn nghiêm của con người.
Năm 2010, Trung Cộng cản trở Đoàn Nghệ thuật Thần Vận của Mỹ đến Hồng Kông biểu diễn. Dưới sự thao túng của Trung Cộng, Cục Nhập cảnh Hồng Kông từ chối cấp thị thực cho nhân viên kỹ thuật của đoàn. Sau đó phía tổ chức Thần Vận khởi kiện; ngành tư pháp Hồng Kông ra phán quyết: phía tổ chức Thần Vận thắng kiện. Cơ quan tư pháp yêu cầu Cục Nhập cảnh Hồng Kông hủy bỏ quyết định từ chối cấp thị thực, có thể nói đây là sự hồi đáp trực diện của ngành tư pháp Hồng Kông trước cuộc bức hại của Trung Cộng.
Luật sư Cao Trí Thịnh mà mọi người quen thuộc, từ năm 2004 nhiều lần công bố thư ngỏ gửi tầng lớp cao nhất của Trung Cộng, mạnh mẽ kêu gọi chấm dứt cuộc bức hại phi pháp đối với Pháp Luân Công. Bản thân luật sư Cao cũng vì thế mà chịu bức hại tàn khốc.
Điền Lộ, vợ của một học viên Pháp Luân Công viết bài trên mạng cảm ơn luật sư Đại Liên Vương Vĩnh Hàng: “Chính hôm ấy, Vương Vĩnh Hàng với tư cách công dân đã đến tòa bào chữa vô tội cho chồng tôi là Tùng Nhật Húc. Trước đó, vì bào chữa cho học viên Pháp Luân Công, anh đã bị thu hồi chứng chỉ luật sư. Có người hỏi tôi: chị mời được Vương Vĩnh Hàng bằng cách nào? Tôi không biết trả lời sao, bởi tôi vốn không hề mời anh, thậm chí anh trông thế nào tôi cũng không biết. Trước đó, tôi chỉ được biết trong giới luật sư Đại Liên có một luật sư tên Vương Vĩnh Hàng đăng bài ký tên trên trang mạng hải ngoại và thư ngỏ gửi Hồ – Ôn, phân tích tính vi phạm pháp luật của cuộc bức hại Pháp Luân Công của Trung Cộng, dạy cho Hồ – Ôn một bài học pháp luật sống động. Tôi tìm đọc bài của anh, phát hiện anh chẳng những mạch lạc rõ ràng, trí tuệ lý tính, ngôn từ cũng đanh thép mạnh mẽ, từng chữ như châu ngọc. Anh từ góc độ pháp luật, từ bốn yếu tố cấu thành tội phạm, phân tích sự vi phạm pháp luật của những tội danh áp đặt cho học viên Pháp Luân Công trong khuôn khổ pháp luật Trung Quốc, trình bày rõ ràng sự thực rằng Trung Cộng lợi dụng ‘Điều 300 Hình pháp’ bức hại Pháp Luân Công chính là đang phạm tội. Điều này bấy giờ để lại cho tôi ấn tượng vô cùng sâu sắc. Lúc đó tôi thầm nghĩ: trong bầu không khí lớn thế này còn dám lên tiếng cho Pháp Luân Công, vị luật sư này thật phi thường. Mãi sau tôi mới biết có người từng nhắc với anh chuyện của Tùng Nhật Húc; sau khi suy nghĩ chín chắn, anh đã nghĩa bất dung từ, quyết định bước lên tòa vào một ngày trước phiên xử…”
Nhiều người trong số các luật sư này từng phục vụ các nhóm yếu thế khác nhau như nông dân mất đất, dân công, vụ án sữa bột Tam Lộc, v.v, giúp đòi công đạo. Về sau, dưới sự cảm triệu của đạo đức, trong cuộc quyết đấu giữa chính nghĩa và phi pháp, giữa phải trái tốt xấu, họ cuối cùng đã kiên quyết đứng dậy, bắt đầu nghiên cứu và đối diện vấn đề bản chất nhất của chính quyền Trung Cộng, đương nhiên cũng là vấn đề gai góc nhất, nhạy cảm nhất, thậm chí là chỗ “thất thốn” (điểm yếu chí mạng) của Trung Cộng: đó chính là vấn đề trấn áp Pháp Luân Công. Năm 2006, bốn trăm luật sư toàn quốc công khai yêu cầu chấm dứt bức hại Pháp Luân Công. Tháng 4 năm 2007, Tòa án Trung cấp thành phố Thạch Gia Trang mở phiên phúc thẩm đối với cả nhà học viên Pháp Luân Công Vương Bác; bấy giờ sáu luật sư đến từ Bắc Kinh gồm Lý Hòa Bình, Trương Lập Huy, Lý Thuận Chương cùng các vị khác đội áp lực cao của Trung Cộng, ngay tại tòa bào chữa vô tội cho học viên Pháp Luân Công.
Những người Trung Quốc chính nghĩa này, vào lúc Trung Cộng tà ác nhất, tàn khốc nhất đã đứng thẳng dậy; giữa môi trường lớn đạo đức sụp đổ do Trung Cộng chủ đạo, giữa thói đời ngày một suy đồi, giữa cám dỗ cả xã hội hướng về đồng tiền, trong tình cảnh bất cứ lúc nào cũng có thể bị tống vào đại lao, mất cả gia đình tính mạng, họ đã ngược dòng mà tiến. Chính nghĩa và anh dũng của họ đã đo lường sự giả dối và vô sỉ của pháp luật Trung Cộng; họ không chút do dự thách thức dâm uy của chính quyền tà ác nhất thế gian ngày nay; cũng như các học viên Pháp Luân Công, họ đã dựng nên tấm gương đạo đức sáng ngời cho người đời nay và hậu thế, viết nên trang sử mới về lòng người hướng thiện. Kể một sót vạn, một bộ phận trong số họ là:
Quách Quốc Đinh, Cao Trí Thịnh, Dương Tại Tân, Lý Hòa Bình, Lý Xuân Phú, Tạ Yến Ích, Lưu Vy, Trình Hải
Đường Cát Điền, Giang Thiên Dũng, Ôn Hải Ba, Lý Tĩnh Lâm, Kim Quang Hồng, Lê Hùng Binh, Trần Cường An, Vương Nhã Quân
Ổ Hoành Uy, Lâm Tiểu Kiến, Lan Chí Học, Lý Tô Tân, Mạc Hồng Lạc, Lý Nhân Binh, Trương Tinh Thủy, Từ Lực
Lý Tụ Ngạn, Vi Lương Nguyệt, Trương Kiến Quốc, Vương Vĩnh Hàng, Quách Thiếu Phi, Đằng Bưu, Mạc Thiếu Bình, Lý Thuận Chương
Tào Minh, Trương Lập Huy, Thượng Bảo Quân, Lưu Như Bình, Vương Bình, Lưu Cảnh Tỉnh, Trương Tán Ninh, Cao Phượng Tuyền
Hàn Vũ, Chu Vạn Thành, Tô Sĩ Hiên, Lưu Khánh Các, Tôn Văn Băng, Hàn Nhất Thôn, Trương Khải, Lý Ngọc Hồng
Hàn Chí Quảng, Ngụy Tuấn Lâm
Tài liệu tham khảo
【1】Lý Mãn Xuân, “Cái khó trong việc trị lý nạn mua quan bán chức”, Cục Phòng chống Tham nhũng Quốc gia, 18/11/2011
【2】Khâu Vĩ, “Vụ án bán chức lớn nhất kể từ khi lập quốc hôm nay mở phiên xử — Mã Đức bị cáo buộc nhận hối lộ 6,03 triệu”, Tân Hoa Net, 22/3/2005
【3】”Điều tra hiện tượng mua quan bán chức: tính hám lợi thành động lực nội tại”, Tân Hoa Net, 2/7/2010
【4】Tụy Lam, “Mạn đàm mười biến thể mới lớn của hủ bại quan trường”, Mạng Tin tức Đảng Cộng sản Trung Quốc, 20/5/2011
【5】”Đặc điểm mới của hiện tượng tham nhũng ở Trung Quốc hiện nay và đối sách chống tham nhũng”, Hoa Trung Đại trực tuyến, 27/6/2011
【6】”Gần 10 năm, hơn 100 quan chức cấp cao hàng tỉnh bộ bị điều tra xử lý”, Tân Hoa Net, 20/6/2011
【7】”Tham nhũng khổng lồ còn vượt xa 8 tỷ — Bạc Hy Lai e sẽ bị xử nặng, thậm chí tử hình”, Văn Học Thành, 13/4/2012
【8】John Garnaut, “A Family Affair: China’s princelings are running amok. And Bo Xilai is just the tip of the iceberg” (Chuyện nhà: Thái tử đảng Trung Quốc đang tác oai tác quái — Bạc Hy Lai chỉ là phần nổi của tảng băng), Foreign Policy, 30/5/2012
【9】”Báo cáo chống tham nhũng 2008: tham quan Trung Quốc trẻ hơn, liều hơn, tham nhiều hơn”, Tinh Đảo Hoàn Cầu Net, 19/2/2008
【10】”Điểm lại mười kiểu ngã ngựa gây sốc nhất của tham quan: thầy bói ‘bói’ ra hủ bại của Cục trưởng Khoa học Kỹ thuật huyện Ba Đông đứng đầu!”
【11】”Người đàn ông sàm sỡ bé gái 11 tuổi, tự xưng ‘quan kinh thành’ cấp ngang thị trưởng”, Phượng Hoàng Tư tấn, 31/10/2008
【12】”Bố tôi là Lý Cương”, Bách khoa Baidu
【13】”Cư dân mạng Trung Quốc lên án ‘quan cặn bã’ — Phó Bí thư Ủy ban Chính pháp thành phố Yển Sư”, Mạng Nghiên cứu Văn Cách Trung Hoa, 5/8/2005
【14】”Ai đến cứu con chúng tôi? — 400 người cha kêu cứu rỉ máu”, Cộng đồng Thiên Nhai, 7/6/2007
【15】Yên Liệt Sơn, “Vụ lò gạch đen, sao tôi lại chẳng thấy ‘chấn động’?”
【16】Video “Đả đảo Đảng Cộng sản” bên ngoài vụ án Dương Giai bị phanh phui
【17】”Tham nhũng sắc tình thành ‘bệnh thời thượng’ của tham quan — chuyên gia nói chỉ trừng phạt một phía là chưa đủ”, Tân Hoa Net, 23/2/2012
【18】”Bảng xếp hạng vợ bé toàn quốc”, blog Sina
【19】”Đại Liên thành kinh đô xướng kỹ Đông Bắc — công lao thuộc về ai”
【20】”Ngành sắc tình Đông Quản không phát đạt sao?”
【21】”Điều tra sắc tình tràn lan trên mạng — hố đen tình sắc của Internet Trung Quốc”, Mạng Trung Quốc
【22】”Quái hiện trạng chứng kiến trong ba mươi năm — thiên Cờ bạc”
【23】”Hiện thực nghiệt ngã — hiện trạng cờ bạc tràn lan ở Trung Quốc”, Sina Đọc sách, 20/5/2005
【24】Giang Hà, “Trung Quốc mỗi năm thất thoát sáu trăm tỷ tiền cờ bạc”, Hoàn Cầu Thời báo, 25/4/2007, trang 6
【25】Trần Bối Đế, “Điều tra nghiện ma túy ở Trung Quốc”, Nhà xuất bản Tân Hoa
【26】”Hiện trạng ma túy Trung Quốc”, Sina Văn hóa Giáo dục, 10/1/2001
【27】”Tác hại của ma túy”, Bảo tàng Khoa học Kỹ thuật Số Trung Quốc, 20/3/2007
【28】Quách Tường, “Nghiên cứu vấn đề ma túy Trung Quốc và đối sách”, Số hóa Trung Quốc
【29】Lý Ân Thụ, “Tình hình hàng kém chất lượng hiện nay: không đâu không giả, không hàng nào không giả, trình độ làm giả đạt mức thật giả khó phân”, Pháp chế Net, 27/5/2011
【30】”Bách khoa wiki thực phẩm độc hại”, Khoa học Kỹ thuật Trung Quốc
【31】”Sự kiện ô nhiễm chế phẩm sữa Trung Quốc năm 2008″, Wikipedia
【32】Văn phòng Quản lý Ứng phó Khẩn cấp Quốc vụ viện, “Sự kiện sữa bột kém chất lượng ở Phụ Dương, An Huy”, Cổng thông tin Chính phủ Trung ương, 9/8/2005
【33】”Tổng hợp thực phẩm độc hại gần đây của Trung Quốc”
【34】”Cẩn thận khi xem! Ảnh chụp thực tế hiện trường sản xuất dầu cống rãnh”, Hoàn Cầu Net, 1/2011
【35】”Báo cáo điều tra an toàn thực phẩm Trung Quốc — phần 1″, Phạm Văn Chi Gia
【36】Thạch Đầu Tiêm Tiêm, “Thực phẩm đặc cung là trở ngại lớn nhất cho việc diệt tận gốc thực phẩm độc hại”, Trung Hoa Net, 25/2/2012
【37】”Báo cáo công tác của Ngô Quan Chính tại Hội nghị toàn thể lần thứ sáu Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật Trung ương”, Mạng Tin tức Trung Quốc, 13/2/2006
【38】Chử Triều Tân, “Thuốc giả mất kiểm soát”, Nam Phương Chu Mạt, 25/11/2011
【39】”Thuốc giả Tề nhị dược đã cướp 5 mạng người — nguyên nhân sinh ra thuốc giả cơ bản đã tra rõ”, Tân Hoa Net, 15/5/2006
【40】”Cục Quản lý Giám sát Thực phẩm Dược phẩm: sản xuất trái quy định gây ra sự kiện ‘Hân Phất'”, Nhân Dân Net, 16/8/2006
【41】”Bán vắc-xin giả khiến nhiều người chết và bị thương — chủ mưu đại án thuốc giả Nam Thông bị kết án tử hình hoãn thi hành”, Tân Hoa Net, 6/7/2009
【42】Sa Khắc, “Vắc-xin giả lần nữa thách thức giới hạn chịu đựng của dân chúng”, Phượng Hoàng Tư tấn, 31/3/2010
【43】Trịnh Tiêu Du, Bách khoa Hudong
【44】”Đừng để hàng giả hàng nhái thành ‘đặc sắc Trung Quốc'”, Tân Hoa Net, 21/11/2005
【45】”Trung Quốc lần đầu thừa nhận liên quan đến sự kiện thuốc giả Panama”, Bác Tấn Net, 9/5/2007
【46】”Melamine Death Toll Passes 8,000 Pets” (Số thú cưng chết vì melamine vượt 8.000 con), Newser
【47】”FDA Mỹ nghi sự kiện heparin nhiễm bẩn là do thương nhân Trung Quốc pha giả gây ra”, Wall Street Journal, 16/4/2008
【48】”Mỹ phát hiện heparin Trung Quốc có thành phần pha giả”, Wall Street Journal, 20/3/2008
【49】”Sự kiện hổ Hoa Nam”, Baidu
【50】”Sự kiện Hán Tâm”, Baidu
【51】”Phúc Châu: cùng bệnh khác viện, tiền thuốc chênh nhau hơn 160 lần”, Tân Hoa Net, 4/4/2007
【52】”Một trận cảm vặt mà làm 78 hạng mục kiểm tra, tốn 17 nghìn tệ”, Tân Hoa Net, 3/4/2007
【53】”Bí mật kinh thiên: những điều bệnh nhân đến chết cũng không hiểu”
【54】”Bệnh viện Thượng Hải: năm ngoái nộp lên hơn 6 triệu tệ tiền ‘phong bì'”, Tân Hoa Net, 17/3/2012
【55】”Thám hiểm ‘luật ngầm’ bác sĩ nhận phong bì”, Chính Nghĩa Net
【56】”Mọi người bàn về Trung Quốc: hành vi tháo chỉ của bác sĩ là vô đức, càng là phạm tội”, BBC
【57】Viện Nghiên cứu Pháp chế Hành chính thành phố Thượng Hải biên soạn, “Pháp chế và cơ chế: trị lý nạn bệnh viện thấy chết không cứu cần chú trọng cả gốc lẫn ngọn”, Tham khảo Pháp chế Chính phủ (chuyên báo), số 63 năm 2004, 11/11/2004
【58】Lưu Kinh Kinh, Lý Hổ Quân, Hạ Tín, “Nội tạng từ đâu đến”, Tài Kinh Net, số 18/2009 (tổng số 245), 31/8/2009
【59】Uông Hoa Bân, “Xã hội Trung Quốc toàn diện bước vào thời đại khủng hoảng thành tín”, Mạng Tư tưởng Trung Hoa, 14/4/2010
【60】”Đánh giá tổng thể tình trạng thành tín xã hội Trung Quốc khá thấp — y dược, bất động sản đội sổ”, Trung Hoa Net, 28/2/2011
【61】”Xã hội Trung Quốc đang đối mặt khủng hoảng thành tín nghiêm trọng”
【62】”Điều tra cho thấy tín dụng chính quyền được quan tâm nhất — ông chủ bất động sản kém thành tín nhất”
【63】Hàn Bảo Giang, “Hóa giải khủng hoảng thành tín xã hội, chính quyền phải ‘tự chỉnh mình trước'”, Học Tập Thời báo số 605, 26/9/2011
【64】”Nguyên Bộ trưởng, Bí thư Đảng tổ Bộ Đường sắt Lưu Chí Quân vi phạm kỷ luật nghiêm trọng bị khai trừ đảng tịch”, Tân Hoa Net, 20/12/2011
【65】”Biệt thự sang trọng tại Mỹ của nguyên quan chức cấp cao Bộ Đường sắt Trương Thự Quang bị phanh phui — đồn tham nhũng quá trăm triệu”, Tân Hoa Net, 20/12/2011
【66】”Năm nay xây dựng đường sắt cao tốc Trung Quốc ngừng thi công trên diện rộng — tỷ lệ nợ cao tới 60%”, Trung Hoa Công Thương Thời báo, 20/2/2012
【67】Vu Ninh, Trương Bá Linh, Tào Hải Lệ, Vương Hòa Nham, Lương Đông Mai, “Điều tra Lưu Chí Quân”, tuần san “Tân Thế Kỷ” số 8/2011, 28/2/2011
【68】Từ Bân, “Tranh cãi ‘hầm số một châu Á'”, Nam Phương Chu Mạt, 21/10/2004
【69】Vương Tử Ước, “Rãnh máng Halfen Đức hàng nhái lũng đoạn thị trường Trung Quốc — dốc vốn lớn vào quan hệ công chúng”, Đệ Nhất Tài Kinh Nhật báo, 31/5/2012
【70】”Nike và Adidas thất thủ thành quần áo độc hại”, kênh Tài chính, Đông Phương Tài Phú Net, 1/9/2011
【71】”Đồ gỗ gia dụng ‘chế tạo’ quần áo độc hại”, Mạng Thông tin Bảo vệ Môi trường Trung Quốc, 5/8/2009
【72】”Quần áo độc hại có thể gây u bàng quang”, Mạng Sức khỏe Hoa Hạ, 7/1/2009
【73】”Nhà độc khắp cả nước — cư dân trúng độc mãn tính”, Đông Phương Nhật báo, 6/6/2012
【74】”Khái quát ô nhiễm không khí Trung Quốc”, Sohu Net, 29/2/2008
【75】”Ô nhiễm nước Trung Quốc áp sát điểm tới hạn nguy hiểm”, NetEase Thám Tác, 18/7/2009
【76】”Gặp xe tông người trên phố Quế Lâm — du khách nước ngoài tổ chức cứu người, điều khiển giao thông”, Hải Hiệp Đô thị báo, 31/3/2009
【77】Tề Trị Bình, “Những câu chuyện dân chúng giúp học viên Pháp Luân Công phản bức hại”, Minh Huệ Net, 3/10/2011
【78】”Lựa chọn tuân theo lương tâm”, Minh Huệ Net, 10/5/2011
【79】Đường Phong, “Tiêu chuẩn của cảnh sát tốt”, Minh Huệ Net, 16/12/2011
Dịch từ: https://www.epochtimes.com/b5/12/6/13/n3611719.htm
Bản dịch có thể được chỉnh sửa trong tương lai để sát hơn với nguyên tác.
Từ khi cuốn sách